13.TO ΤΡΙΚΩΜΟ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
γράφει ο Καράντζιος Κ. Γεώργιος, μαθητής
Γενικά: Το Τρίκωμο (Ζάλοβο) Γρεβενών χτισμένο σε υψόμετρο 820 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας ανήκει στο Δήμο Γρεβενών. Ως τοπικό διαμέρισμα περιλαμβάνει τους οικισμούς, Τρίκωμο και το γειτονικό Παρόρειο. Το μεγαλύτερο ύψωμα του χωριού είναι το «Καραούλι». Σύμφωνα με την παράδοση συστάθηκε έπειτα από την ένωση τριών ποιμενικών οικισμών του Ζιάνι, της Καλογριάς και του Ελευθεροχωρίου. Το πρώτο όνομα του χωριού ήταν Ζάλοβο, που στα σλάβικα σήμαινε τόπος κατάλληλος για κυνήγι και ψάρεμα. Ο μόνιμος πληθυσμός του οικισμού είναι μόλις, 50 κάτοικοι που ασχολούνται με κτηνοτροφία και ελάχιστη γεωργία, αλλά την πλειονότητα αποτελούν οι αμπελουργοί. Το καλοκαίρι κατοικείται κυρίως από παραθεριστές. Το Τρίκωμο φημίζεται για το καλό κρασί που παράγει και για τα πέτρινα γεφύρια του. Κάθε χρόνο το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Αυγούστου πραγματοποιείται στο χωριό τοπική γιορτή κρασιού με δημοτική παραδοσιακή ορχήστρα και δωρεάν κρασί.
Εκκλησιαστική ζωή - Ναοί: Ο ναός του Αγίου Γεωργίου (κεντρικός ναός), πολιούχος του χωριού και αγνώστου χρονολογίας κατασκευής κάηκε το 1944 υπό των γερμανών και επαναχτίστηκε. Ανήμερα της εορτής του Αγίου, το χωριό έχει πανηγύρι, όπου στο παρελθόν γίνονταν με ιδιαίτερη λαμπρότητα. Ο Άγιος Αθανάσιος λίγο έξω από το χωριό χτισμένος το 1861 είναι προστάτης του χωριού και του συλλόγου που φέρει και το όνομά του, αφού, σύμφωνα με την παράδοση σε μια περίοδο που η επιδημία χολέρας θέριζε, ένας έμπορος καθώς περνούσε μπροστά από το εξωκλήσι του αγίου και το άλογο του έπεσε, προσευχήθηκε στον Άγιο και η επιδημία χολέρας εξαφανίστηκε από όλη την περιοχή αμέσως. Ο ναός της Αγίας Παρασκευής, πέρα από το ποτάμι, χτισμένος το 1916 είναι μεταγενέστερης εποχής και κτήτορας του ήταν ο Μητράκης Ιωάννης.
Εκπαίδευση: Σύμφωνα με πληροφορίες στο χωριό λειτουργούσε σχολείο ήδη από το 1870. Σε έκθεση του έπαρχου το 1902 αναφέρεται πως ήταν 2/θέσιο και η πληρωμή των διδασκόντων γίνονταν με προσφορά της Φιλεκπαιδευτικής αδελφότητας Ζαλοβιτών ΗΠΑ «ο Άγιος Γεώργιος», από το δίσκο της εκκλησίας και προσφορές των εύπορων του χωριού. Το πρώτο διδακτήριο βρίσκονταν στη θέση της σημερινής πλατείας και αργότερα, το 1920 μεταφέρθηκε στην τωρινή του θέση. Το πρώτο κτίριο μέχρι και το 1955 στέγαζε υπηρεσίες της κοινότητας και λειτουργούσε και ως πανδοχείο. Οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να κατεδαφίσουν το πρώτο διδακτήριο λόγω της παλαιότητας του.
Πέτρινα Γεφύρια: Το χωριό μας, φημίζεται για τα δύο πέτρινα γεφύρια του, το Αζίζ-Αγά και τα Καγκέλια (ή γεφύρι της Καστανιάς). Η γέφυρα του Αζίζ-Αγά, χτισμένη το 1727, ήταν γέφυρα κομβικού σημείου επικοινωνίας αφού από εκεί περνούσαν τα καραβάνια για να κατευθυνθούν από την Ήπειρο προς τη Μακεδονία και την Πόλη. Είναι η μεγαλύτερη σε ύψος της Μακεδονίας (15,5 μ. ύψος). Η γέφυρα Καγκέλια (ή γεφύρι της Καστανιάς) αγνώστου έτους κατασκευής, κτισμένη από τον πρωτομάστορα Στέργιο Λάζο εξυπηρετούσε την επικοινωνία των χωριών Μικρολίβαδο και Μοναχίτι με το Τρίκωμο και τα Γρεβενά. Στα τέλη του 19ου αι. επισκευάστηκε με έξοδα του Ζαλοβίτη Τσέλιγκα Τασιούλα Αποστολίδη.
Ασχολίες κατοίκων: Η αμπελουργία ήταν και είναι η κυριότερη ασχολία των κατοίκων. Το Τρικωμιώτικο κρασί είναι φημισμένο σε όλη την περιοχή της δυτ. Μακεδονίας και πριν το β΄ παγκόσμιο πόλεμο η φήμη του έφτανε έως και τη Λαμία.
Στην περιοχή μας καλλιεργείται κατά κύριο λόγο η ξινόμαυρη ποικιλία αλλά και το μερλό, αγιορείτικος, καπερνέ, μοσχάτο κ.ά. Οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις πριν το 1940 έφταναν τα 4000 στρέμματα. Το Τρικωμιώτικο κρασί έλαβε πολλά βραβεία γευσιγνωσίας στο παρελθόν, σεμινάρια οινολογίας πραγματοποιήθηκαν στο χωριό και ο τοπικός σύλλογος αξιοποίησε την ασχολία αυτή και κάθε χρόνο διοργανώνει γιορτή κρασιού, τη μεγαλύτερη της περιοχής.
Πληθυσμιακές Αναφορές: 1854: 75 οικογένειες, 1859: 768, 1885: 780, 1904: 375,
1913: 600, 1914: 471 , 1940: 651, 1971: 234, 1991: 361, 2001: 141, 2011:116.
Βιβλιογραφία:
1) Προσωπικό αρχείο Καράντζιου Γεωργίου
2) Προφορικές συνεντεύξεις - παράδοση Τρικώμου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου