Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΒΟΪΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΒΟΪΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη, 14 Νοεμβρίου 2019

Λικνάδες Βοΐου Κοζάνης


Λικνάδες,αι


 Γράφει ο Βασίλης Αποστόλου (Προδημοσίευση:ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΒΟΪΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ)





Γενικά:Χτισμένος σε υψόμετρο 730 μ., στην αριστερή όχθη του ποταμού Βέλους  δίπλα στα ερείπια μιας αρχαίας πόλης.

 Στον εκλογικό κατάλογο της Υποδιοικήσεως Ανασελίτσης  του 1915 ήταν εγγεγραμμένοι 45 χριστιανοί  και 6 μουσουλμάνοι.

Στις 31 Δεκεμβρίου 1914 με απόφαση του Νομάρχη Κοζάνης ορίστηκαν στην Υποδιοίκηση Ανασελίτσας δεκαπέντε (15) εκλογικά τμήματα. Οι ψηφοφόροι των Λικνάδων ψήφισαν στο δέκατον τέταρτον με έδραν το χωρίον Βεδυλούστιον (Δαμασκηνιά) μαζί με τους εκλογείς των χωρίων Μεσολογγόστιον (Μεσόλογγος), Πλαζόμιστα (Σταυροδρόμιον), Λικνάδες, Σιρότσιανη (Λεύκη), Τραπατούστιον (Κλεισώρεια) και Λατόριστα (Αγίασμα),  τόπον δε ψηφοφορίας ορίζομεν την δημοτικήν σχολήν[1].

Από τους 76 κατοικημένους οικισμούς που απογράφτηκαν από την Ελληνική Στατιστική Αρχή  το 2011στο Δήμο Βοΐου ο οικισμός με πληθυσμό 16 κατοίκους κατέχει την 70η θέση. Απογράφηκαν και τρεις ακατοίκητοι οικισμοί Παρόχθιον, Ρόκαστρον, Παναγία Χορηγού (π.παιδικές κατασκηνώσεις).



Αρχαιότητες:Πλούσια τα ευρήματα όπως λίθινα και πήλινα ευρήματα, αγγεία Ρωμαΐκών χρόνων, ογκώδεις πίθοι, χιλιάδες νομίσματα…

Σημαντικό εύρημα η «τρίμορφη» Εκάτη, η οποία βρέθηκε τον Αύγουστο του 1979, από την Στεργιανή Κ.Παντόπουλου στην τοποθεσία «Μπαχτσέδια», μαρμάρινη τριπρόσωπη γυναικεία στήλη. Έχει ύψος 0,30 μ, μήκος 0,16 μ και πλάτο; 0,11 μ. [2] Σήμερα φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κοζάνης επί της οδού Δημοκρατίας.

Στο Δημοτικό σχολείο λειτουργούσε αρχαιολογική συλλογή την οποία είχε δημιουργήσει ο δάσκαλος Αδαμίδης Αλέξανδρος.

         

 

 Η τρίμορφη Εκάτη. Φωτογραφία από τα εγκαίνια του Αρχαιολογικού Μουσείου Κοζάνης

  στις 9 Δεκεμβρίου 2016 (Δημοκρατίας 10)

 

 

 

 

  Εκπαιδευτικά:Λικνάδες,  μονοτάξιο, (γηγενής)[3]


Μαθητές: 21, 26, 24, 23, 27,30, 24, 43, 24[4].

Διδακτήριο: Έτοιμα τα υλικά της ανέγερσης αρχίζει με τη διακοπή των μαθημάτων (8/6/1925)[5]. Διδακτήριο ακατάλληλο, παλαιός ξενώνας (14/6/1927). Διδακτήριο ανηγέρθη το 1925-1929 με δαπάνη του εν Αμερική συλλόγου εκ δραχμών 93 χιλ. έρανο κατοίκων 5 χιλ, κρατική αρωγή 30 χιλ. Είναι 1τάξιο με γραφείο και κατοικία διδασκάλου (28/6/1929). Είναι τύπου μονοταξίου άνευ σχεδίου του υπουργείου με δωμάτιο για το δάσκαλο. Προσανατολισμός μεσημβρινός (21/11/1930).

Υλικό: Θα κατασκευασθούν  θρανία νέου τύπου (8/6/1925). Οκτώ θρανία (9/6/1927). Έχει 3 τρίεδρα θρανία, τα άλλα ερείπια, πίνακα, αριθμητήριο, τραπέζι, κάθισμα, χάρτες, θερμάστρα (28/6/1929). 9 τρίεδρα θρανία, θερμάστρα, τραπέζι, πίναξ, αριθμητήριο, κάθισμα, κώδων, σφραγίς (21/11/1930). Ελλιπέστατο σε εποπτικά μέσα και διδακτικά όργανα (4/6/1939).

Υπηρεσιακά βιβλία-Βιβλιοθήκη: Υπηρεσιακά βιβλία εν τάξει πλην του βιβλίου εμβολιασμού (28/6/1929). Σχολική βιβλιοθήκη δεν υπάρχει (28/5/1937). Πενιχρή

(4/6/1939).

Σχολικός κήπος: Στενόμακρος σχολικός κήπος (28/6/1929). Καλλιεργείται (21/11/1930). Υπάρχει και καλλιεργείται (28/5/1937). Καλός, επιμελώς καλλιεργούμενος, αλλά μη συντηρούμενος, ελλείψει νερού και ασφαλείας (4/6/1939).

Φοίτηση: Τακτική.

Διδάσκαλοι: Θεοδωρακόπουλος Παναγιώτης, Νικολαΐδης Ιωά. Θωμάς, Παπακωνσταντίνου Αθανάσιος, Μπάτζιος Χρήστος, Παπαδόπουλος Αναστάσιος.



Ιστορία ανεγέρσεως διδακτηρίου

Διευθυντής σχολείου Τριαν. Εμμανουηλίδης. Προ του 1925 έτους εστεγάζετο το διδακτήριον εις μίαν οικία του χωριού η οποία είχεν άπαντα τα μειονεκτήματα δια μία τοιαύτην λειτουργίαν. Κατά το έτος 1925 Έλληνες της Αμερικής γνήσια τέκνα του χωρίου Λικνάδων δι’ εράνου μεταξύ των προσέφεραν δια ανέγερσιν διδακτηρίου (80) ογδοήκοντα χιλιάδας προπολεμικάς περίπου δραχμάς, ως και το ελληνικόν δημόσιον (30) τριάκοντα χιλιάδας δραχμάς περίπου. Ή έναρξις των εργασιών του ως άνω διδακτηρίου δια την ανέγεριν ήρχισαν το έτος 1925 και επερατώθησαν το ίδιον έτος. Εργολάβος ήτο ο κ. Βασίλειος Λεβεντόπουλος εκ Πλακίδας-Βοΐου. Είναι κτισμένον εις το κέντρον αυτού. Επιφάνεια 141,34 τ.μ

                        

Ιερά: Ενοριακός ναός Αγίας Παρασκευής, πανηγυρίζει στις 26 Ιουλίου.Εξωκλήσι Αϊ Θανάση, ανηγέρθη το 1978 στη θέση παλιότερου.


Κοινοτικά: Σύσταση της κοινότητας με έδρα τον οικι σμό Λικνάδες. Στην κοινότητα προσαρτώνται οι οικισμοί Τσάριστα (αποσπάται στις 31-3-1920 από την κοινότητα και προσαρτάται στην κοινότητα Λατορίστης)  και Σιρότσιανη (Λεύκη). Η κοινότητα στις 4-12-97 εντάσσεται στο δήμο Τσοτυλίου.

Στις 16-2-1919 το κοινοτικό συμβούλιο προκειμένου να επιδιορθώσει οδό επιβάλλει φορολογία 1 δραχμής για κάθε αγελάδα, βου, βούβαλο. Στις 16-2-1920 αποφασίζει κοινοτικό έρανο για επισκευή και επιδιόρθωση δρόμων. Στις 13 Σεπτεμβρίου 1921 επιβάλλει αυτοτελή φορολογία για τα αιγοπρόβατα και χοίρους προς 30 λεπτά κατά κεφαλή με σκοπό τη διάθεση των προσόδων για επισκευή και επιδιόρθωση του κοινοτικού καταστήματος. Για τα μεγάλα ζώα επιβάλλει αυτοτελή φορολογία μία δραχμή κατά κεφαλή την οποία μεταρρυθμίζει ο υποδιοικητής ως προς τους όνους σε 50 λεπτά. Στις 6 Απριλίου 1922 επιβάλλει πρόσθετη φορολογία 20 % επί του δημοσίου φόρου με σκοπό τη διάθεση των προσόδων στην επισκευή του δρόμου Λικνάδων-Σιρότσιανης (Λεύκη)[6]

Στις 16 Φεβρουαρίου 1920 πρόεδρος ήταν ο Γεώργιος Αθ.Παντόπουλος, αντιπρόεδρος. Δημήτριος Στεφόπουλος, σύμβουλοι Χρήστος Νικόπουλος,Μεχμέτ Ισπούφ, Δεμήρ Τζαφέρ και αγροφύλακας ο Ρακήπ Τζαφέρ αγράμματος[7]

Το κ.σ με πρόεδρο τον Καραμητόπουλο Ιωάννη στις 14-2-46 συνέταξαν το Κοινοτικό Δελτίο Απογραφής με τα παρακάτω στοιχεία: Κατοικίες 70. Πληθυσμός 387. Κατεστράφησαν ολοσχερώς 4 κατοικίες και μερικώς μία από Γερμανούς.Θύματα 4 από πόλεμο και βομβαρδισμό.

Ο τέως δημοδιδάσκαλος και Γραμματέας Ι.Νικολαΐδης  με έγγραφο στο Νομάρχη στις 27-10-27 αναφέρει: «Ο ευσεβάστως υποσημειούμενος Ιωάννης Νικολαΐδης τέως δημοδιδάσκαλος και Γραμματεύς των κοινοτικών συμβουλίων των κοινοτήτων Λαμπανίτσας και Λικνάδων Ανασελίτσης αναφέρει ότι επειδή με καθυστερούν το επιμίσθιόν μου αι ανωτέρω κοινότητες Λαμπανίτσης από της χρήσεως 1921 μέχρι του 1924 η δε των Λικνάδων από το 1924 ως το 1926 ως και εις τους κοινοτικούς των προϋπολογισμούς εμφαίνηται το καθυστερούμενο ποσό.

     Δια ταύτα παρακαλώ υμάς θερμώς όπως ευαρεστούμενοι διατάξηται τους προέδρους των άνω κοινοτήτων όπως με πληρώσουν τούτο, άλλως θα ευρεθώ στην ανάγκη να τους καταγγείλω (60/1737).


Δασικά: Αίτησις Ηρακλέους Ζωγραφίδου προέδρου Γεωργικού Συνεταιρισμού Λεύκης κοινότητος Λικνάδων Βοΐου Περί απαγορεύσεως υλοτομίας ξυλείας δι’ατομικάς ανάγκας κατοίκων Λικνάδων εκ του δάσους Λεύκης στις 21-1-1939 προς τη Νομαρχία Κοζάνης.

            Το υπάρχον στην κτηματική μας περιοχή δάσος, το οποίον επί δεκαπενταετίαν από την εγκατάστασή μας  ως πρόσφυγες περιποιούμεθα και προστατεύοντες τούτο προς αναδάσωσιν του μέρους και φειδόμενοι την υλοτόμησιν δι’ατομικάς μας χρήσεις αγοράζοντες εξ άλλης περιοχής και πλείστα άλλα μέσα προστατευτικά ποιούμενοι, μετά λύπης μας παρατηρούμεν εσχάτως τινές των κατοίκων Λικνάδων εφοδιασθέντες δια σχετικών αδειών υλοτομίας παρά της τοπικής δασικής αρχής υλοτομούν  τα πλέον εύχρηστα και ευθυτενή δενδρύλια προς χρησιμοποίησιν τούτων δια πασάλους μη φειδόμενοι παντελώς την επιζήμιον ταύτην υλοτόμησιν των δενδρυλίων.

            Απηγορεύθησαν οι αίγες εκ του δάσους αλλά εισήλθεν άλλος καταστρεπτικός εχθρός του δάσους ο πέλεκυς. Ζητούν από το Νομάρχη με επείγουσα διαταγή να απαγορευθεί η υλοτόμηση από τους κατοίκους των Λικνάδων (60/1156). 


            Πληθυσμός: 1913=148. 1920=131. 1928=144. 1940=371. 1951=134. 1961=120. 1971=81. 1981=62. 1991=48. 2001=50. 2011=16


            Σύλλογοι: α)Αδελφάτο Κωνσταντινουπόλεως «Αγία Παρασκευή». β)Σύλλογος Λικναδιωτών Η.Π. Αμερικής «Αγία Παρακευή» (1916-1927). Με χρήματα του συλλόγου ανηγέρθη το διδακτήριο. γ) Ερασιτεχνικός σύλλογος με έδρα τον οικισμό. Περιτείχισε τη σχολική αυλή, φροντίδα στις βρύσες του χωριού.[8]

δ)Εκπολιτιστικός Μορφωτικός Εξωραϊστικός Σύλλογος Λικνάδων


[1] Βασίλη Αποστόλου:Δυτική Μακεδονία 1912-1915 Κοζάνη 2009. σελ.160
[2] Αλέκου αδαμίδη: ιστορικά λικνάδων βοΐου. Θεσσαλονίκη 1979. σελ.128.
[3] Τάνια Αποστόλου Μεταπτυχιακή εργασία Π.Δ.Μ 2015 «Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΒΟΪΟΥ (ΑΝΑΣΕΛΙΤΣΗΣ) ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ»
[4].Αντίστοιχες ημερομηνίες επιθεωρήσεως:8/6/1925, 28/6/1929, 21/11/1930, 13/5/1932, 11/11/1932, 15/6/1934, 28/5/1937, 6/4/1938, 4/6/1939.
[5].Το πρώτο διδακτήριο στεγάσθηκε σε οικία που δώρισε ο Τούρκος (προερχόμενος από εξισλαμισθέντα έλληνα, βαλαάς) Σελίμ Μπέης κάτοικος Ομαλής, το οποίο λειτούργησε ως το 1926, βλέπε Αδαμίδη, Α. (1979)  Ιστορικά Λίκνάδων Βοΐου, σ.84.
[6] Βασίλη Αποστόλου:Οι οικισμοί της Ανασελίτσης το 1922 σ.103
[7]ό.π
[8] Αλέκου αδαμίδη: ιστορικά λικνάδων βοΐου. Θεσσαλονίκη 1979. Σελ.128.






Πέμπτη, 3 Οκτωβρίου 2019

Διχείμαρρον (Ρέντα) Βοΐου Κοζάνης


24. Διχείμαρρον,το ( Ρέντα)   (ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΒΟΪΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ)

Γράφει ο Βασίλης Αποστόλου


 Το σπίτι που έμενα  από Σεπτέμβριο 1981 ως τον Ιούνιο του 1983

Γενικά:Ο οικισμός περιβάλλεται από δύο χειμάρους, είναι χτισμένος σε υψόμετρο 720 μ. Πλησιέστεροι οικισμοί Αγίασμα, Σταυροδρόμιον, Πλακίδα, Λικνάδες.  Στον εκλογικό κατάλογο της Υποδιοικήσεως Γρεβενών του 1914 ήταν εγγεγραμμένοι 71 άρρενες εκλογείς άπαντες μουσουλμάνοι. Σύμφωνα με τη Σύμβαση ανταλλαγής των Ελληνικών και Μουσουλμανικών πληθυσμών που υπογράφτηκε στη Λοζάνη της Ελβετίας στις 30 Ιανουαρίου 1923 οι μουσουλμάνοι (ήταν Έλληνες που αλλαξοπίστησαν, οι γνωστοί Βαλαάδες. Όλοι τους μιλούσαν ελληνικά) αποχώρησαν και στον οικισμό εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες Έλληνες και Αρμένιοι.
          Στις 31 Δεκεμβρίου 1914 με απόφαση του Νομάρχη Κοζάνης ορίστηκαν στην Υποδιοίκηση Ανασελίτσας δεκαπέντε (15) εκλογικά τμήματα. Οι ψηφοφόροι του Διχείμαρρου ψήφισαν στο 9ο εκλογικό τμήμα με έδρα το Κριμήνιον μαζί με τους
ψηφοφόρους των οικισμών Ροδοχώριον, Μπουχωρίνα,Κορυφή, Λούβρη, Κοιλάδιον, Πλακίδα με τόπο ψηφοφορίας τη δημοτική σχολή. Οι πρώτες εκλογές μετά την απελευθέρωση διεξήχθησαν στις 31 Μαΐου και 6 Δεκεμβρίου 1915.
Από τους 76 κατοικημένους οικισμούς που απογράφηκαν από την Ελληνική Στατιστική Αρχή  το 2011στο Δήμο Βοΐου ο οικισμός με πληθυσμό 50 κατοίκους κατέχει την 41η θέση.
Απογράφηκαν και τρεις ακατοίκητοι οικισμοί το Παρόχθιον, Ρόκαστρον, Παναγία Χορηγού (π.παιδικές κατασκηνώσεις).


Στον οικισμό εργάστηκα ως δάσκαλος από το Σεπτέμβριο του 1981 ως τον Ιούνιο του 1983, δύο διδακτικά έτη. Οι συνθήκες διαβίωσης δύσκολες. Καφενείο, παντοπωλείο δεν υπήρχε. Προμηθεύομαι πολύγραφο μελάνης, αρκετά δαπανηρό. Εκδίδω το 1982 δύο περιοδικά για το χωριό μου "ΈΞΑΡΧΟΣ΄82".
Οι κάτοικοι εργατικοί με κύρια δραστηριότητα την καπνοκαλλιέργεια, πρόσφυγες, φιλόξενοι. Συγκοινωνία υπήρχε με το Τσοτύλι κάθε Σάββατο ημέρα λαϊκής αγοράς. Λίγες ώρες παραμονής στο Τσοτύλι, για τα απαραίτητα ψώνια, για το ψωμί της εβδομάδας το οποίο το διατηρούσα στην κατάψυξη. Τους μήνες του χειμώνα πολλές φορές λεωφορείο δεν ερχόταν λόγω χιονόπτωσης. Σήμερα όλα είναι καλύτερα. Σε κάθε οικισμό περνά ο φούρνος τρεις φορές την εβδομάδα. Υπάρχει το ιδιωτικό αυτοκίνητο, τότε δεν υπήρχε. Το πρώτο σχολικό έτος δίδαξα σε 8 μαθητές στο Θανάση, στην Παρθένα, στον Μπάμπη, στο Κυριάκο, στο Στέλιο, στον Παναγιώτη. Από το γειτονικό οικισμό Λικνάδες τα αδέρφια Φώτης και Βασίλης τους οποίους έφερνε ο παππούς τους με τρακτέρ. Το δεύτερο σχολικό έτος οι μαθητές αυξήθηκαν, ήρθαν τα αδέρφια: η Κατίνα, η Μαρία, ο Θεόδωρος.

            Κοινοτικά: Σύσταση της κοινότητας  στις 13/2/1931 με την απόσπαση του οικισμού Διχείμαρον από την κοινότητα
Σταυροδρομίου και τον ορισμό του ως έδρα της κοινότητας. Το 
όνομα του οικισμού Διχείμαρον  στις 16/10/40 της κοινότητας 
διορθώνεται σε Διχείμαρρον Στις 4/12/1997  προσαρτάται στο
 δήμο Τσοτυλίου. Από το 2010, σύμφωνα με το νόμο του 
Καλλικράτη ανήκει στο διευρυμένο δήμο Βοΐου  με έδρα τη 
Σιάτιστα.

            Το 1918  ανήκε στην κοινότητα Ασπρούλας μαζί με τους 
οικισμούς Κρυονέρι, Μεσολογγόστιον και Σταυροδρόμιον.Το 1926
 προσαρτάται στην κοινότητα Σταυροδρομίου.

Το κοινοτικό συμβούλιο Διχειμάρρου στις 6-5-34 συγκείμενο από τον πρόεδρο Θεόδωρο Χαραλαμπίδη, τον αντιπρόεδρο Αριστείδη Σεβασλίδη, τα μέλη Γεώργιο Παπαδόπουλο, Γεώργιο Γεωργιάδη και Ιωάννη Παπαδόπουλο  συνήλθαν σε συνεδρίαση και αποφάσισαν την 5θήμερο προσωπική εργασία για τους άρρενες κατοίκους της κοινότητας. Την παράδοση από εκάστη οικογένεια 2 κ.μ λίθων. Οι υπόχρεοι προς εργασίαν μη προσερχόμενοι θα πληρώνουν από 35 δρχ. ημερησίως. Οι μη παραδίδοντες τους λίθους θα πληρώνουν από 100 δρχ. έκαστος.

            Το κοινοτικό συμβούλιο Διχειμάρρου με πρόεδρο το Νικόλαο Παπαδόπουλο στις 19-3-34 αποφάσισε να πραγματοποιήσει έρανο για ανέγερση ναού. Η εισφορά καθορίσθηκε στις 200 δραχμές  για τους έχοντες περιουσία κλήρο, στους μη έχοντες 50 δρχ. Συνολικά συμμετείχαν 45 οικογένειες και εισπράχθηκε το ποσό των 8.000 δραχμών (60/1932).

Το κ.σ με πρόεδρο τον Παυλίδη Γεώργιο στις 29-7-1945 συνέταξαν το Κοινοτικό Δελτίο Απογραφής με τα παρακάτω στοιχεία: Οικίαι 40. Πληθυσμός 230. Νόσος ελονοσία. Θύματα 2 εκ ανταρτικού πολέμου.

            Εκπαιδευτικά: Διχείμαρρον-Ρέντα, 1τάξιο, (προσφυγικός)[1]


 “Μαθητές: 51, 14, 21, 26, 30, 50, 53, 52[2].

Διδακτήριο: Τέως τουρκικό μεταρρυθμισθέν, χώρος περίφρακτος αρκετός (9/6/1925). Διδακτήριο τέως τουρκικό, επισκευασθέν, μεταρρυθμισθέν με τη συνδρομή του κράτους (14/6/1927). Κατάσταση κακή, ανάγκη ανεγέρσεως νέου, απειλείται με κατάρρευση (20/12/1930). Κακή κατάσταση, λόγω πενιχρότητας τοπικών πόρων θα βραδύνει ατυχώς η ανέγερση νέου (5/4/1938). Κακή κατάσταση, λόγω πενιχρότητας τοπικών πόρων θα βραδύνει η ανέγερση 2ταξίου (4/6/1939).

Υλικό: Θρανία νέου τύπου, χάρτης της Ελλάδας (9/6/1925). Θρανία κατασκευάσθηκαν νέα, αγοράσθηκαν μερικοί χάρτες, ουδέν έτερο διδακτικό μέσο (14/6/1927). Θερμάστρα, 2 πίνακες, 6 καρέκλες, 2 τραπέζια, 14 δίεδρα θρανία, ωρολόγιο εκκρεμές, 40 ιστορικές εικόνες, σφραγίδα, κωδωνίσκος, κινητή αλφάβητος, χάρτες Ελλάδος, Ευρώπης, Ασίας, δοχείο χάλκινου νερού (20/12/1930). Προσετέθη 1 διπλός μαυροπίναξ (14/5/1932). Θρανία ανεπαρκή από απόψεως αριθμού. Εποπτικά μόνο λίγοι χάρτες γεωγραφικοί (23/4/1937). Θρανία και πίνακες επαρκή. Εποπτικά μέσα και διδακτικά όργανα ανεπαρκέστατα (5/4/1938).

Υπηρεσιακά βιβλία-Βιβλιοθήκη: Δεν υπάρχει (20/12/1930). Πλουτίσθηκε με 9 τόμους βοήθημα του διδασκάλου (14/5/1932). Πλουτίσθηκε με 8 τόμους βοηθητικών βιβλίων (16/5/1933). Πενιχροτάτη σε αριθμό και είδη βιβλίων παιδαγωγικών και μαθητικών (23/4/1937). Μικρά με ελάχιστα βιβλία (4/6/1939).

Σχολικός κήπος: Ανθοκομικά, κηπουρικά προϊόντα (/6/1925). Σχολικός κήπος καλλιεργείται (20/12/1930).

Φοίτηση: Λόγω της μετακίνησης των προσφύγων ο αριθμός των παρόντων μαθητών περιορίσθηκε στους 19 μόνο (9/6/1925), τακτική.

Διδάσκαλοι: Αν. Γεώργιος,  Γιωτόπουλος Δημήτριος.


            Έκθεσις περί ανεγέρσεως του διδακτηρίου: Απολυθείς των τάξεων του στρατού την 15-9-52 ανέλαβον υπηρεσία στο μονοτάξιον δημοτικό σχολείο Διχειμάρρου. Σχολείον δεν υπήρχε τότε και λειτουργούσε ως πρόχειρον εκ tol. Τον Απρίλιο του έτους 1953 εγένετο η δημοπρασία και ανέλαβε την ολικήν αποπεράτωσή του ο εμπειροτέχνης  Παπακων/νου Στέργιος εκ Ζώνης Βοΐου. Το πρόχειρον Σχολείον κατέρρευσεν αρχές του έτους 1954 λόγω της υπερβολικής πτώσεως της χιόνος και κατά την άνοιξιν παρελήφθησαν  τα υλικά του παρά της XV Μεραρχίας. Το νέον διδακτήριον ευρίσκεται εις το κέντρον του χωρίουπλησίον της εκκλησίας εις καλήν και μεσημβρινήν  τοποθεσία. Ανηγέρθη εκ κρατικής αρωγής εκ τριάκοντα εκατομμυρίων δραχμών (30.000.000)καθώς εκ της ενισχύσεως της κοινότητος εκ τριών εκατομμυρίων δραχμών (3.000.000). Επιφάνεια αυτού εις τετραγωνικά μέτρα 89   και όγκος αυτού 356 κ.μ. .Αποτελείται από μία αίθουσα, ένα γραφείο και μία σάλα.Οι εργασίες ήρχισαντην 21η Απριλίου του έτους 1953 και αποπερατώθη το ίδιο έτος. Την 8η Ιανουαρίου  του έτους 1954 ήρχισενη λειτουργία  των μαθημάτων στο νέο διδακτήριο. Υλικά που εχρησιμοποιήθησαν δια την ανέγερσιν, οι κάτοικοι του χωρίου προσέφεραν μόνον την πέτραν και την άμμον, τα άλλα ηγοράσθησαν , ως τσιμέντα, σίδηρα, ξυλεία, άσβεστος, κέραμοι κλπ. υπολογίζω  δια την πλήρη αποπεράτωσίν του 5000 δραχμών,υπολείπεται ο ελαιοχρωματισμός των κουφωμάτων και το δάπεδον δια πλακακίων.



Εν Διχειμάρρω τη 9 Απριλίου 1955.

Ο Διευθυντής του Σχολείου

Φωτόπουλος



Ιερά:Ενοριακός ναός Αγίου Γεωργίου. Πανηγυρίζει την 23η Απριλίου.


Επισιτισμός: Ο πρόεδρος της κοινότητος Ν.Παπαδόπουλος αναφέρει ότι κατά το παρελθόν έτος όλοι οι δημητριακοί καρποί κατεστράφησαν εκ των παγετών του χειμώνος και της ξηρασίας του θέρους. Οι κάτοικοι στερούνται ζωοτροφών για τα μικρά και μεγάλα ζώα και του επιουσίου για τις οικογένειες. Ζητά επειγόντως να σταλούν ζωοτροφές και αραβόσιτος καθότι οι κάτοικοι κινδυνεύουν να πεθάνουν από την πείνα (Μ.Β 10-1-32).

Το κ.σ στις 17-8-45 αναφέρουν στο Γενικόν Δ/τήν Δυτ. Μακεδονίας  ότι τα χορηγούμενα, παρά της Ούνρα και διαφόρων αρχών είδη, παρά του τμήματος Τσοτυλίου μέχρι τούδε, εις το εξής μας ώρισαν όπως λαμβάνομεν ταύτα παρά του τμήματος Νεαπόλεως. Η Τοπική Επιτροπή Διανομών Θ.Τυριακίδης, Χ.Παπαβασιλείου, Ε.Γεωργιάδης, Σ.Παπαδόπουλος, Π.Σαρημηχαλίδης (60/1788)


Πληθυσμός: Το Νοέμβριο του 1924 στον οικισμό ήταν εγκαταστημένες 65 οικογένειες με αριθμό κατοίκων 146 πρόσφυγες και 108 Αρμένιους . 1913=298. 1920=277. 1928=162. 1940=218. 1951=178. 1961=174. 1971=103. 1981=104. 1991=82. 2001=50. 2011=50.





[1] Τάνια Αποστόλου:Μεταπτυχιακή εργασία Π.Δ.Μ 2015 «Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΒΟΪΟΥ (ΑΝΑΣΕΛΙΤΣΗΣ) ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ»


[2]Αντίστοιχες ημερομηνίες επιθεωρήσεως: 9/6/1925, 20/12/1930,14/5/1932,16/5/1933,  12/6/1934, 23/4/1937, 5/4/1938, 4/6/1939.

Κυριακή, 22 Σεπτεμβρίου 2019

Αγίασμα (το) Λατόριστα Βοΐου Κοζάνης



Αγίασμα, το (Λατόριστα)
Γράφει ο Βασίλης Αποστόλου (ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΒΟΪΟΥ –ΚΟΖΑΝΗΣ)



 

Γενικά: Χτισμένος σε υψόμετρο 745 μ. με επιβλητικά πετρόκτιστα σπίτια. Απέχει από το Τσοτύλι 8 χιλιόμετρα. Πλησιέστεροι οικισμοί Διχείμαρρον, Σταυροδρόμι.Στον εκλογικό κατάλογο της Υποδιοικήσεως Ανασελίτσης του 1915 ήταν εγγεγραμμένου 50 άρρενες εκλογείς, όλοι γηγενείς, εκ των οποίων οι 26 ήταν κτίστες. Με την απογραφή που πραγματοποιήθηκε από την Ελληνική Στατιστική Αρχή το 2011 από τους 76 οικισμούς που απογράφηκαν  στην περιφέρεια Βοΐου (νυν δήμος Βοΐου) το Αγίασμα ως προς τον πληθυσμό βρισκόταν στη 75η θέση (μαζί με το Κοιλάδιον) με 3 κατοίκους.
Απογράφηκαν και τρεις ακατοίκητοι οικισμοί το Παρόχθιον, Ρόκαστρον, Παναγία Χορηγού (π.παιδικές κατασκηνώσεις).
Στις 31 Δεκεμβρίου 1914 με απόφαση του Νομάρχη Κοζάνης ορίστηκαν στην Υποδιοίκηση Ανασελίτσας δεκαπέντε (15) εκλογικά τμήματα. Οι ψηφοφόροι του Αγιάσματος ψήφισαν στο 14ο εκλογικό τμήμα με έδρα τη Δαμασκηνιά μαζί με τους ψηφοφόρους των οικισμών Μεσολογγόστιον, Σταυροδρόμιον, Λικνάδες, Λεύκη, Κλεισώρεια. Οι πρώτες εκλογές μετά την απελευθέρωση διεξήχθησαν στις 31 Μαΐου και 6 Δεκεμβρίου 1915.
          
Εκπαιδευτικά:Αγίασμα (Λατόριστα) γηγενής 1τάξιον[1]
“Μαθητές: 25, 24, 26, 28, 23, 17, 14, 15, 16. Λειτούργησε ως μονοτάξιο μεικτό δημοτικό σχολείο[2].
Διδακτήριο: Κτήριο με μία αίθουσα  ικανή δια το μικρό αριθμό των μαθητών. Υπάρχει και δωμάτιο με χωριστή είσοδο το οποίο χρησιμοποιείται ως ξενών. Η αυλή δεν είναι περιορισμένη (14-10-1923). Θα ανεγερθεί νέο, υλικά, χρήματα έχουν (28-4-1925). Μικροδιαφορές μεταξύ ακτημόνων πολεμιστών και λοιπών χωρικών χάριν του οικοπέδου που θα κτισθεί το διδακτήριο ξεπεράσθηκαν. Υλικά, χρώματα, έτοιμα (10-6-1925). Ανεγείρεται διδακτήριο, με δαπάνη της κοινότητος, υπάρχει χώρος για σχολικό κήπο. Το σχολείο φέτος δε λειτούργησε λόγω φοιτήσεως των διδασκάλων στο 1τάξιο διδασκαλείο Καστοριάς (13-6-1927). Ανηγέρθη το 1925-26 με εισφορά εκκλησίας, κατοίκων, 4 χιλ. δραχμών εξ Αμερικής, 22 χιλ. δραχμών εξ ενοικίου της εν Κων/πόλει κοινοτικής οικίας και κρατικής αρωγής 8 χιλ. δραχμών (28-6-1929). Ανηγέρθη με σχέδιο του υπουργείου τύπου μονοταξίου με μεσημβρινό προσανατολισμό (22-11-1930). Αρίστης έσω και έξω καταστάσεως και εμφανίσεως κατόπιν και των αποπερατωθεισών εργασιών προαυλίου (21-10-1938). Διδακτήριο καινουργές, άριστα διατηρούμενο (18-4-1940).
Υλικόν: Βάθρα ακατάλληλα, πίνακας, γεωγραφικός χάρτης (14-10-1923). Θρανία παλιά, μικρός πίναξ γραφής (28-2-1925). 10 τρίεδρα θρανία, 1 πίναξ, εικόνα τριών Ιεραρχών, 20 εικόνες ξηράς και θαλάσσης του 1821, 5 χάρτες γεωγραφικούς, μικρός μαυροπίνακας, αριθμητήριο, θερμάστρα (28-6-1929). 20 εικόνες ηρώων, σφραγίς, 2 τραπέζια, κωδωνίσκος, θερμάστρα, ερμάριον, 2 καρέκλες, κινητόν αλφάβητο (22-11-1930). Προσετέθη γεωγραφικός χάρτης Ελλάδας μεγάλος (16-11-1931). Λείπουν εποπτικά μέσα. Τα υπάρχοντα ανεπαρκή (22-4-1937). Σχεδόν επαρκές, με ελλείψεις εποπτικών μέσων και διδακτικών οργάνων (21-10-1938). Έπιπλα, εποπτικά μέσα αρκετά (18-4-1940).
Υπηρεσιακά βιβλία-Σχολική βιβλιοθήκη: Μόνο πρωτόκολλο αλληλογραφίας, ενδεικτικά δε φυλάσσονται στο αρχείο (14-10-1923). Υπηρεσιακά βιβλία εν τάξει (28-6-1929). Σχολική βιβλιοθήκη δε συνεστήθη λόγω ελλείψεως πόρων (16-11-1931). Πλουτίσθηκε με 13 τόμους εκ των οποίων οι 10 παιδικής βιβλιοθήκης (17-5-1933). Προστέθηκαν 7 τόμοι εγκυκλοπαιδικής ύλης (26-7-1934). Υπάρχει παιδαγωγική και μαθητική σε ικανό αριθμό βιβλίων (27-11-1937). Αξιόλογος (18-4-1940).
Σχολικός κήπος: Υπάρχει κατάλληλος χώρος (14/10/1923). Καλλιεργείται (28/6/1929). Δεντρόκηπος, καλλιεργείται υπό των μαθητών (22/4/1937). Υπάρχει δενδρόκηπος, ανθόκηπος (17/11/1937).
Φοίτηση: Όχι τακτική φοίτηση (14/10/1923), στη συνέχεια ήταν τακτική.
Άλλες πληροφορίες: Οι μαθητές μετά προθυμίας ανακοινώνουν ευχερώς και χρησιμοποιούν τη διδαχθείσα ύλη. Έχουν ικανότητα σε σκέψη και κρίση. Γενικώς τα αποτελέσματα είναι αρκετά ικανοποιητικά οφειλόμενα στην επιμέλεια και στη διδακτική ικανότητα του διδασκάλου (21-10-1938).
Διδάσκαλοι: α) Παπακωνσταντίνου Παναγιώτης. β) Παπαδόπουλος  Στυλ. Ευθύμιος.
Οι μαθητές του δημοτικού σχολείου απέστειλαν το ποσό των 250,90 δραχμών στον κυβερνήτη υπέρ της Β.Αεροπορίας (Β.Ε 1-5-1938).


Έκθεσις διδακτηριακών σχολείων διδακτηρίου δημ. σχολείου Αγιάσματος
            Το διδακτήριον του Δημ. Σχολείου Αγιάσματος, εκτίσθη τον Ιούλιο του 1926 δι’ενεργειών του τότε διευθυντού Ευθυμίου Παπαδοπούλου και της κοινότητος Αγιάσματος. Βρίσκεται επί τοποθεσίας δεσποζούσης της κοινοτικής πλατείας Αγιάσματος και επί της Ν. πλευράς αυτής. Είναι μονόρωφον. Έχει μια ευρεία αίθουσα διδασκαλίας, γραφείον και διάδρομον. Είναι ευάερον, ευήλιον, υγιεινόν με επάρκεια χώρου και καλώς περιτοιχισμένος.
            Ανηγέρθη δαπάνη της κοινότητος Αγιάσματος και μικρής αρωγής του κράτους. Η διαπίστωσις των διατεθέντων χρηματικών ποσών παρ’ εκάστης πηγής, καθίσταται αδύνατος,λόγω της καταστροφής των αρχείων υπό των ελασιτών.
            Εμμβαδόν διδακτηρίου 99,50 τ.μ. Εμβαδόν αιθούσης διδασκαλίας 52,14 τ.μ. Εμβαδόν γραφείου 9,27 τ.μ . Εμβαδόν διαδρόμου 9,27 τ.μ.
            Όγκος διδακτηρίου 522,41 κ.μ. Όγκος αιθούσης διδασκαλίας 234,18 κ.μ, Όγκος γραφείου 41,63 κ.μ. Όγκος διαδρόμου 41,63 κ.μ
            ΄Ετος ενάρξεως εργασιών 1926 . Έτος αποπερατώσεως  αυτού  1927.
            Όνομα εμπειροτέχνου:Βασίλειος Λεβεντόπουλος. Εγένετο εργολαβία αυτού και υπό την άγρυπνον παρακολούθησιν της εργασίας, υπό του αρίστου ειδικού εμπειροτέχνου Παναγιώτη Γουλόπουλου.
Εν Αγιάσματι τη 18η Απριλίου 1955
Ο διευθυντής
Έρανοι: Έρανος υπέρ των σeισμοπαθών της Χαλκιδικής πρόσφεραν:Αγίασμα 84, Πλακίδα 179,80, Λευκοθέα 136, Ειρηνοδικείο Πενταλόφου 100, Κοιν. Ταμείον Σιατίστης 2000, Ιερά Μητρόπολη Σιατίστης 2133,80, Δρυόβουνο 864, Βροντή 800, Πελεκάνου 675, Σταυροδρομίου 180, Διδασκαλική περιφέρεια Σιατίστης 3700, κοινοτικό ταμείο Γαλατινής 1000, Αηδόνια 224,5 (Μ.Β 6-11-32)  Ασπρούλα 375, Μεσόλογγος 37, κοιν. Αγ.Σωτήρα 317, Αγ. Ανάργυροι 215, Σήμαντρο 87, Δραγασιά 337 (Μ.Β 27-11-32).
  Ιερά:Ενοριακός ναός Αγίου Γεωργίου. Ιερός ναός Αγίου Αθανασίου. Ανηγέρθη το 1914 με χρήματα που προήλθαν από την εκποίηση ξενώνος στην Κων/πολη ιδιοκτησίας των εκεί παρεπιδημούντων κατοίκων του χωριού (https:/ polltsotyli.gr)
Κοινοτικά: Σύσταση της κοινότητας με έδρα τον οικισμό Λατόριστα στις 31-12-1918, στην οποία κοινότητα συμμετέχουν οι οικισμοί Μαζγκάν (Αχλαδέα), Τσαβαλέρη (Κοιλάδιο), Μπάνια (Αγία Παρασκευή, καταργείται 7-4-1951). Στις 31-3-1920 εντάσσεται και ο οικισμός Τσάριστα (Άγιος Θεόδωρος) ο οποίος αποσπάται από την κοινότητα Λικνάδων. Η κοινότητα εντάσσεται στις 4-12-97 στο δήμο Τσοτιλίου και τώρα στο διευρυμένο δήμο Βοΐου.
Στις 17-5-1921 με πρόεδρο τον Π.Γουλόπουλο ψηφίστηκε φόρος  επί των αιγοπροβάτων 300 δρχ. και φόρος δεκάτης 2000 δρχ.
Το κ.σ με πρόεδρο τον Κων/νο Παπανικάνδρου στις 4-1-28 επιβάλλει προσωπική εργασία τετραήμερο με έργα την ισοπέδωση του προαυλίου του νεοανεγερθέντος διδακτηρίου, την αποξήρανση και επιχωμάτωση του σχηματιζομένου παρά τω φρέαρ της κοινότητος έλους και κατασκευής μιας ξυλίνης γέφυρας στο χείμαρρο της κοινότητας. Ο πρόεδρος ζητά από το Νομάρχη τα πρακτικά να εγκριθούν ταχύτατα γιατί οι κάτοικοι λόγω του επαγγέλματος από 1ης Μαρτίου αποδημούν στο εσωτερικό προς εξεύρεση εργασίας (60/1735).
Τον Απρίλιο του 1929 πραγματοποιήθηκε έρανος υπέρ του Αγίου Τάφου. Το ποσόν απεστάλη στο υπουργείο Εξωτερικών. Τα συλλεγέντα ποσά για ορισμένους οικισμούς ήταν: Αγίασμα 25, Βυθός 90, Γαλατινή 200, Δρυόβουνον 600, Καλονέρι 200, Κορυφή 110, Βρώστιανη 35, Στρογγυλόν (Χρυσαυγή) 140, Περιστέρα 50, Πεντάλοφον 200, Τσοτύλιον 300, Σιάτιστα 1050 (ΓΑΚ 60/1651).
Ο πρόεδρος της κοινότητας στις 9-11-28 αναφέρει στο Νομάρχη Κοζάνης ότι ο σχετικός έρανος υπέρ του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού ενεργείται καθ’ έκαστον έτος την 2αν Μαΐου εορτήν του Αγίου Αθανασίου οπότε αύτη πανηγυρίζει και ζητά την έγκριση ως ημέρα διενεργείας εράνου στην κοινότητα την ειρημένην ημέραν.
                Ο δάσκαλος Ευθύμιος Παπαδόπουλος στις 10-12-31 υποβάλλει στο Νομάρχη την παραίτησή του από γραμματέα της κοινότητας Αγιάσματος. Κατηγορήθηκε από δύο κ. συμβούλους ότι αναμειγνύεται στα κοινοτικά. Ο Επιθεωρητής του απαλλάσσει της κατηγορίας και του συνιστά να υποβάλλει την παραίτησή του από γραμματέας. Ζητά από το Νομάρχη η παραίτηση να γίνει αποδεκτή.
                Ο πρόεδρος της κοινότητας στις 22-12-1931 αναφέρει στο Νομάρχη ότι ο ακούραστος δημοδιδάσκαλος εκτελεί χρέη γραμματέα από το 1926. Ζητά από το Νομάρχη να διατάξει να συνεχίσει να εκτελεί χρέη γραμματέα της κονότητας.
                Ο πρόεδρος της κοινότητας αναφέρει στο Νομάρχη στις 15-5-32 ότι η καθυστέρηση της αλληλογραφίας οφείλεται στο γεγονός της παραιτήσεως του κοινοτικού γραμματέα. Δεν προέβησαν αμέσως στην εκλογή γραμματέα  γιατί ουδείς εγγράμματος υπάρχει στην κοινότητα να διεκπεραιώσει τα καθήκοντα του γραμματέα. Κατά παράκληση του προέδρου ήλθε σήμερα κάτοικος του συνοικισμού Αγίου Θεοδώρου στον οποίο ανέθεσε την διεκπεραίωση των καθυστερημένων εγγράφων. Αναφέρει ότι προσεχώς θα διορίσουν γραμματέα μη γνωρίζοντες τις θέσεις των δύο μειοψηφούντων συμβούλων (60/1251).
Η Γεν. Δ/νσις Μακεδονίας προεκύρηξε δημοπρασίαν δια την 12ην Ιουνίου 1935 δια την κατασκευήν γεφύρας του Βέλλου ποταμού και παρά την θέσιν Αγίασμα. Οι κάτοικοι διαφόρων κοινοτήτων Επαρχίας Βοΐου, παρεπιδημούντες εν Θεσσαλονίκη ζητούν στις 29-5-35 να προτιμηθεί η ζεύξις του ποταμού στη θέση Μπάνια (Αγία Παρασκευή) καθ’ότι εξυπηρετεί δεκαπέντε (αρ.15) κοινότητες και θα διευκολύνεται η διάβαση 100.000 και πλέον χιλιάδων αιγοπροβάτων διερχομένων προς παραθερισμόν. Υπογράφεται από Βασ. Ευαγγελόπουλο . Παν. Παπαδόπουλο κλπ.(60/1987).
            Ο πρόεδρος της κοινότητας Αγιάσματος αναφέρει στις 15-2-1939 ότι με προσωπική εργασία κατασκεύασαν οδό πέραν των ορίων των και φθάσανε σε απόσταση 300 μέτρων από την Ομαλή.  Επειδή το κατασκευασθέν τμήμα τυγχάνει αχρησιμοποίητος αν δεν ολοκληρωθεί και επειδή το κ.σ Ομαλής αρνείται να το κατασκευάσει παρακαλεί το Νομάρχη να διατάξει να κατασκευασθεί η υπόλοιπος οδός για να υπάρχει άμεσος επικοινωνία μετά της δημοσίας οδού προς Τσοτύλιον. Επίσης ζητά νακατασκευασθεί και μία μικρά γέφυρα, (επί του παραποτάμου Βέλος) το δε υλικό της πέτρας μεταφέρθηκε ήδη επί τόπου από τους κατοίκους (60/1738).
Ο πρόεδρος Θωμάς Μηλιόπουλος αναφέρει στις 11-8-45 στο Νομάρχη ότι οι κατοικίες της κοινότητος ήταν 98, ο πληθυσμός 625 κάτοικοι. Οι καταστραφείσες οικίες με ολική πυρκαγιά ήταν πέντε και μερικώς 1 υπό Γερμανών τον Ιούλιο του 1944. Θύματα την περίοδο 1940-1944  έξι.

Οικονομία:Οι γηγενείς και πρόσφυγες κάτοικοι του Αγιάσματος  στις 8-2-38 αναφέρουν προς τη Γενική Διοίκηση Μακεδονίας ότι με διαταγή της Νομαρχίας Κοζάνης κατόπιν αποφάσεως του Υπουργού Γενικής Διοικήσεως Μακεδονίας κατά τη φετεινή περίοδο του 1938 απηγορεύθη στην κοινότητα η καπνοφύτευσις. Οι περισσότεροι εκ των διαμαρτυρομένων είναι  πρόσφυγες και άνευ του καπνού αδυνατούν να απαλαγούν από το χρέος του επικοισμού προερχομένου εκ των οικιών, αγρών κλπ. ότι άνευ του καπνού δεν μπορούν να διάγουν εύπορον βίον και ζητούν να μην αποκλειστούν εκ της καπνοφυτεύσεως (60/524).

Πληθυσμός: 1913=149.1920=143. 1928=145. 1940=126. 1951=127. 1961=109. 1971=45. 1981=50. 1991=35. 2001= 34. 2011=3.

Σύλλογοι:Μορφωτικός-Πολιτιστικός Σύλλογος Αγιάσματος “Ο Άγιος Αθανάσιος”. Ιδρύθηκε το 1980 και πήρε το όνομα από την ιστορική  εκκλησία Άγιος Αθανάσιος. Από το 2000 διοργανώνεται η γιορτή κρασιού με πάτημα σταφυλιών τραγούδια για τον τρύγο η οποία για το έτος 2018 ήταν 18η γιορτή κρασιού. Τα χάλκινα σκορπούν τη διάθεση για χορό όπου συμμετέχουν επισκέπτες και χορευτικά συλλόγων από την ευρύτερη περιοχή. Το κρασί προσφέρεται δωρεάν από τον τοπικό οινοποι'ο Αθανάσιο Παρτσάλη.


[1] Αποστόλου Τάνια:Μεταπτυχιακή εργασία Π.Δ.Μ 2015 «Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΒΟΪΟΥ (ΑΝΑΣΕΛΙΤΣΗΣ) ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ»
[2].Αντίστοιχες ημερομηνίες στα βιβλία επιθεωρήσεων: 28/6/1929, 22/11/1930, 16/11/1931, 17/5/1933, 26/2/1934, 22/4/1937, 17/11/1937, 21/10/1938, 18/4/1940. Λειτούργησε ως μονοτάξιο.