Περιοδικό " ΜΠΟΥΡΙΝΟΣ" 3ο Τεύχος 2011

 Περιοδικό " ΜΠΟΥΡΙΝΟΣ" 3ο Τεύχος 2011

https://drive.google.com/.../1J_M8H1s3XKMBUQs9E.../view...

Πατήστε στον παραπάνω σύνδεσμο. 

 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Προλογικά

1.Οι Γρεβενιώτες της Κοζάνης . Βασίλη Αποστόλου

2.Κύργια ελέησον. Ευάγγελου Ντάγκα

3.Τοπωνύμια Μεταμόρφωσης (Δραβουδάνιστας) Ιωάννη Ράπτη

4.Πανηγύρι στον Έξαρχο Η σύνταξη

5.Οι οικισμοί των Βεντζίων. Υψόμετρο-Πληθυσμός

6.Πάσχα-Το βάψιμο των αυγών Βασίλη Αποστόλου

7.Τοπωνύμια Κνίδης Βασίλη Γυφτόπουλου

8.Τοπωνύμια Παλιοκόπριβας-Παλιοκνίδης Δημήτριος Σ.Ουζουνίδης

9.Βεντζιώτικη κουζίνα-Παρασκευή τραχανά Ελένη Α.Ζιώγα

10.Ο νερόμυλος Αποστόλου αντικείμενο εργασίας Λάζαρου Ευτυχίδη

11.Η Κνίδη του χθες και του σήμερα 

12.Ιστορία Ε.Ε.Ε συλλόγου Εξάρχου Β.Αποστόλου

13.Οι Γακαίοι στον Μπούρινο Ευθύμιος Ι. Γακόπουλος

14.Λαογραφικός Όμιλος Κοζάνης Δημήτριος Μυλωνάς

15.Φυλακισμένοι Μικρόβαλτου, Πολύραχου, Ρύμνιου στο στρατόπεδο Παύλου Μελά υπό των Γερμανών το 1943 Βασίλη Αποστόλου

16.Σύλλογος Γρεβενιωτών Κοζάνης “Ο Αιμιλιανός” Βασίλη Αποστόλου

17.Κτηματολόγιο ιερού ναού “Αγίας Παρασκευής:” Ποντινής Βασίλη Αποστόλου 18.Πολιτιστικές Εκδηλώσεις

19.Ιερός ναός Οσίου Νικάνορος Κοζάνης Κατερίνα Μάτσου

20.Κατεργασία ξύλου από το Θεόδωρο Ντάγκα

21.Παροιμίες Τάνια & Άννα Αποστόλου

22.Επιστροφή στην Παράδοση Ευθύμιου Σκρέκα

23.Οικονομικές ενισχύσεις

24.Αφήγηση για τον οικισμό ΄Εξαρχο Γεώργιος Νιούκας

25.Οι αποδημίες των Σιατιστινών στην Αυστροουγγαρία τον 17^ο και 18^ο αιώνα-Δημοτικά τραγούδια Γεώργιος Μπόντας

26.Το πέρασμα του Αλιάκμονα στον Πόρο Αναστασία Ζυγούρα

27.Διακρίσεις

28.Ο Δεσπότης των Γρεβενών “Αιμιλιανός” Δημήτριος Ι. Πλιάτσιος

29.Κρόκος, ο οικισμός Δέσποινα Σαμαρά

30.Τα σχολεία της πόλης Κοζάνης Η Σύνταξη

31.Ο Βοϊδόλακκος μας ενώνει Βασίλη Αποστόλου

32.Σιδερά, οικισμός Αλεξάνδρα Ισπόγλου

33.Εκδηλώσεις στον οικισμό Βάρης

34.Μικρά-Μικρά

35.Δημοτικές εκλογές Δήμου Γρεβενών

36.Κτένι,οικισμός Νάσια Βλάχου

37.Η εκκλησία της κυρίας Θεοτόκου Δαφνερού

38.Οι υποψήφιοι βουλευτές στο Ν.Κοζάνης 4-10-2009

39.Τυροκομείο στο Νεοχώρι

40.Μεταξά, οικισμός Κατερίνα Παπαγιάννη

41.Εκτροφείο γουνοφόρων ζώων στον Έξαρχο

42.Το πέτρινο γεφύρι στο χωριό Κέντρο Βενζίων Ν. Γρεβενών Αργύρη Παφίλη

 

 

 

43.Αφήγηση Ζωή Ζαχαράκη-Σκόδρα

44.Δημοτικές εκλογές Δήμου Βοΐου

45.Ελάτη, οικισμός Ζγούρος Αλέξανδρος

46.Περιφέρεια Βεντζίων-Λογότυπο Δήμου Δήμητρα Λαμπρέτσα

47.Ρωμιοσύνη-Η εφημερίδα του Χρωμίου

48.Δημοτικές εκλογές Δήμου Κοζάνης

49.Ξηρολίμνη, οικισμός Νεραντζούλα Αραβοπούλου

50.Περιφερειακές εκλογές Δυτικής Μακεδονίας

51.Τα δημοτικά μας τραγούδια Παναγιώτης Λ.Βήτας

52.Ακτήμονες Δαφνερού

53.Σισάνι, οικισμός Ναθαναηλίδου Αναστασία

54.Αιμιλιανός Λαζαρίδης-Μητροπολίτης Γρεβενών

55.Αλωνισμός στην Ιτέα Γρεβενών

56.Τουρνίκιον-Έκθεση δασκάλου το 1941

57.Άγιος Χαράλαμπος Αντώνης Αλατζάς

58.Τα ρουγκατσιάρια στη Σαρακήνα Γρεβενών Ευάγγελος Ντάγκας

59.Ο Μικρασιατικός πόλεμος-Χρονολόγιο

60.Βιβλία που λάβαμε

ΖΕΠ Κοζάνης

 

ΖΕΠ (Ζώνη Ενεργού Πολεοδομίας)

 

Από το βιβλίο του Βασίλη Αποστόλου “Οικισμοί Δήμου Κοζάνης”

Σελίδες 226 Έτος έκδοσης 2022

 

Η ΖΕΠ βρίσκεται 5 χλμ. από την πόλη της Κοζάνης. Πρόκειται για έναν πρότυπο οικισμό, ο οποίος εκτείνεται σε έκταση 550 στρεμμάτων.  Ο Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ) αγόρασε έκταση 55 στρεμμάτων και κατασκεύασε 278 κατοικίες, οι οποίες διετέθησαν στους δικαιούχους το Φθινόπωρο του 2006.

Ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Κοζάνης. Μαζί με τους οικισμούς Αγία Κυριακή 61 κάτοικοι, ΖΕΠ 822, Γηροκομείον 133, Ιερά Μονή Αναλήψεως 217, Κοζάνη 41.066, Σπινάρης 305 αποτελούν την Δημοτική Κοινότητα Κοζάνης.

Με την απογραφή που πραγματοποιήθηκε από την Ελληνική Στατιστική Αρχή το 2011 από τους 71 κατοικημένους οικισμούς που απογράφηκαν  στο Δήμο Κοζάνης η ΖΕΠ ως προς τον πληθυσμό βρισκόταν στην 16η θέση.

Για το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας παραχωρήθηκαν 950 στρέμματα για τη δημιουργία της Πανεπιστημιούπολης.

Στον οικισμό λειτουργεί  το πρότυπο βιοκλιματικό σχολικό συγκρότημα, όπου στεγάζεται το 19^ο Δημοτικό Σχολείο και το νηπιαγωγείο.

Στη ΖΕΠ λειτουργεί  από την Άνοιξη του 2005 το Διοικητήριο της Γενικής Γραμματείας Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, ένα κτηριακό συγκρότημα 15.000 τ.μ.

Στο οικισμό δραστηριοποιείται ο Πρότυπος Πολιτιστικός Σύλλογος ΖΕΠ με έτος ιδρύσεως το 2010, με σημείο αναφοράς τις εργατικές κατοικίες. Διατηρεί χορευτικό τμήμα, οργανώνει πολυποίκιλες  εκδηλώσεις.

 

Εξοχή (Μπαρακλή) Κοζάνης

 

Εξοχή  (Μπαρακλή)

Από το βιβλίο του Βασίλη Αποστόλου “Οικισμοί Δήμου Κοζάνης”

Σελίδες 226 Έτος έκδοσης 2022

 

Γενικά: Χτισμένο στους πρόποδες του Βερμίου, κοντά στον ερειπωμένο οικισμό Χαραυγή, ανάμεσα από την Ερμακιά και Ακρινή, ακολουθώντας τη διαδρομή Κοζάνη, Δρέπανο, Άγιος Δημήτριος, Ακρινή, Εξοχή. Τόπος ορεινός, άγονος.

Λειτουργούσαν θερινές παιδικές κατασκηνώσεις του Κέντρου Κοινωνικής Πολιτικής του Νομού Κοζάνης (Γνωριμία με το Νομό Κοζάνης). Κατοικείται αποκλειστικά από πρόσφυγες.

Σήμερα ο οικισμός μετεγκαταστάθηκε δίπλα στα Κοίλα, στη Νέα Καρδιά (40 οικογένειες) και 15 στη Νέα Χαραυγή εξαιτίας της εξόρυξης των λιγνιτωρυχείων της ΔΕΗ.

Ανήκει στη Δημοτική Ενότητα Κοζάνης, αποτελεί ιδία κοινότητα.

Με την απογραφή που πραγματοποιήθηκε από την Ελληνική Στατιστική Αρχή το 2011 από τους 71 κατοικημένους οικισμούς που απογράφηκαν  στο Δήμο Κοζάνης  η Εξοχή ως προς τον πληθυσμό βρισκόταν στην 49η θέση.

Αρχαιότητες: Στο αρχαιολογικό Μουσείο Κοζάνης φυλάσσεται πίθος ύψους 1.67 μ. στήλη, κίονες ιονικοί.

Στην περιοχή είχαν βρεθεί μικρός βωμός του 2ου αιώνα και ναός της θεάς Ενοδίας της οποίας αναθηματικές επιγραφές βρίσκονται στο αρχαιολογικό μουσείο Κοζάνης. Η θεά Ενοδία λατρεύονταν στις Φερές της Θεσσαλίας (αποκαλούνταν Φεραία θεά) και λατρεύονταν, σύμφωνα με την ετυμολογία της, στους δρόμους επομένως θεωρείτο θεά των δρόμων και των τρίστρατων (Βικιπαίδεια).

Εκπαιδευτικά: Ως διδακτήριο χρησιμεύει ευρύχωρο δωμάτιο ιδιωτικής οικίας, στην οποία οικία είναι εγκατεστημένες δύο προσφυγικές οικογένειες. Μαθητές 34. Προσφυγικός οικισμός (25 Οκτ. ως 9 Νοεμ.1924 ΑΒΕ 70 ΣΑΕ 73).

Διδακτήριο ανεκτό, η επίπλωσις πενιχρά,  κάτοικοι 177 πρόσφυγες, μαθητές 19 άρρενες,10 θήλεις.  Δημοδιδάσκαλος Ιω.Τόγκος  διορισμένος στο σχολείο από το 7βριο του 1926 (Σχολικό έτος 1926-27 ΑΒΕ 70 ΣΑΕ73).   

Το διδακτήριο παλαιό, ετοιμόρροπο οίκημα, ανώγειο. Έχει μία αίθουσα σχετικώς ευρύχωρη. Σχολικός κήπος δεν υπάρχει. Μαθητές 26, 8, 10,8,7,2 (18/10/37). Για διδακτήριο χρησιμοποιείται προσωρινώς ισόγειο οίκημα, επειδή το δημόσιο διδακτήριο κατέστη λίαν ετοιμόρροπον (4/3/1938).

Το διδακτήριο είναι επισκευασθέν διώροφον οίκημα τουρκικό ανταλλάξιμο, με μία αίθουσα ευρύχωρον και μικρόν δωμάτιον για Γραφείον στον άνω όροφο. Στον κάτω όροφο υπάρχει 1 αίθουσα χρησιμεύουσα ως αποθήκη. Εξευρέθη σχολικός κήπος εκτάσεως 4 στρεμμάτων ο οποίος θα δεντροφυτευθεί με αμυγδαλιές διότι κατά τη γνώμη της γεωπονικής υπηρεσίας ουδέν άλλο δέντρο δύναται να ευδοκιμήσει (19/10/38).

Διδασκάλισσα: Δέπα Αναστασία εκ Κοζάνης, 1914, πτυχιούχος 3/ξίου διδασκαλείου (Εξοχή 37,38)

Ιερά: Ιερός ναός του Προφήτου Ηλία στο παλιό χωριό.

Κοινοτικά: Σύσταση της κοινότητας στις 24/9/1919  με την απόσπαση του οικισμού Μπαρακλή (μετονομάζεται σε Εξοχή στις 8/8/1929) από την κοινότητα Τζουμά (Χαραυγή) και τον ορισμό του ως έδρα της κοινότητας.

Αναγνώριση του οικισμού Δροσιά στις 14/3/1971 (καταργήθηκε στις 5/4/1981)  και προσάρτησή του στην κοινότητα Εξοχής.

Ο οικισμός Εξοχή  στις 4/12/1997 προσαρτάται στο δήμο Κοζάνης. Η κοινότητα καταργείται.

Στις κοινοτικές εκλογές που πραγματοποιήθηκαν στις 25-10-1925 ψήφισαν  35 εκλογείς και έλαβαν ψήφους οι: Απόστολος Ιορδανίδης 30, Κων/νος Πετρίδης 30, Δημήτριος Ιωσηφίδης 26, Απόστολος Μουρατίδης 22, Δημήτριος Ιωσηφίδης 11.

Ο Κλεάνθης Αντωνιάδης  στις 21-2-1929 αναφέρει στο Νομάρχη ότι κατά το έτος 1923 διορίσθηκε ειδικός γραμματέας εις 4 κοινότητες ήτοι: Σπηλιά, Φτελιώνα, Εξοχή και Φιλώτα, επισκεπτόμενος αυτά προς διεκπαιραίωσιν της κοινοτικής υπηρεσίας εκάστη εβδομάδα. Οι κοινότητες απέχουν η μία της άλλης ανά 20 λεπτά, η δε κοινότης Φιλώτα 20 λεπτά από Πτολεμαΐδα (60/1699).

Οικονομία: Οι κάτοικοι της Εξοχής Εορδαίας στις 8-1-1938 αναφέρουν ότι η περιοχή τους λόγω της φυσιολογικής τοποθεσίας ως ορεινή παράγει εξαιρετικής ποιότητας καπνό. Τυχαίως συνέπεσε να έχουν κάτω των 50 στρεμμάτων τα τρία τελευταία έτη με αποτέλεσμα να αποκλεισθούν.

Πληθυσμός: 1913=280. 1920=312. 1928=185. 1940= 278. 1951=160. 1961=184. 1971=61 1981=4. 1991=81. 2001=καταργείται.

 

Γαλάνι, το (Τσακιρλή) Κοζάνης

 

Γαλάνι, το (Τσακιρλή)

Από το βιβλίο του Βασίλη Αποστόλου “Οικισμοί Δήμου Κοζάνης”

Σελίδες 226 Έτος έκδοσης 2022

 

Γενικά: Χτισμένος σε υψόμετρο 700 μ.  μεταξύ Δρεπάνου Κοιλάδας. Απέχει από την Κοζάνη 12 χμ. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1923 εγκαταστάθηκαν 38 οικογένειες Θρακιωτών και Ποντίων. Μέσα στη λίμνη Σαρή Γκιόλ υπήρχε ένα νησάκι με εύφορο χώμα. Τούτο το καλλιεργούσαν οι κάτοικοι με σιτηρά, κηπευτικά πηγαινοερχόμενοι με βάρκες.

Εκλογικά: Στις πρώτες βουλευτικές εκλογές 30-5-1915 οι άρρενες εκλογείς ψήφισαν στο 5^ο εκλογικό κέντρο με τόπο ψηφοφορίας το Μουσουλμανικό τέμενος Δρεπάνου.

Ιερά: Ιερός Αναλήψεως του Κυρίου, θεμελιωθείς το 1954, αποπερατωθείς το 1968 με προσωπική εργασία.

Κοινοτικά: Ο οικισμός Τσακιρλή στις 31/12/1918  προσαρτάται στην κοινότητα Καρατζιλάρ (Δρεπάνου). Στις 1/2/1927 μετονομάζεται σε Γαλάνι. Στις 4/12/1997 προσαρτάται στο Δήμο Ελλησπόντου και στις 7/6/2010 στο δήμο Κοζάνης.

Οι κάτοικοι της κοινότητας Γαλάνης με αίτηση στο Νομάρχη στις 14-3-31 αναφέρουν τα παρακάτω: Το κοινοτικό σ. επέβαλε κοινοτικό φόρο βοσκής των μικρών ζώων κατά τη θερινή περίοδο 8 δραχμές κατά κεφαλή. Επειδή κ. Νομάρχα ο ως άνω φόρος είναι υπερβολικός αφ’ ενός μεν λόγω της κρίσεως ήτις μαστίζει την τάξιν των γεωργών και αφ ετέρου διότι η μικρά μας κτηνοτροφία σχεδόν κατεστράφη και η αξία των μικρών μας ζώων έχει πέσει εις βαθμό τοιούτον ώστε να γίνει βάρος πλέον εις τους κατόχους της. Επειδή  λόγω ελλείψεως ύδατος κατεστράφησαν άπαντα  τα κατά το έτος τούτο γεννηθέντα αρνία και τοιουτοτρόπως εδέχθημεν και πλήγμα δυνατόν. Ζητούν από το Νομάρχη να μειωθεί ο φόρος βοσκής στο κατώτερο όριο. Η καταβολή του φόρου να γίνει κατά μήνα Μάιο του 1932 οπότε ελπίζουν να εισπράξουν από το γάλα, τα μικρά αρνία και από άλλα γεωργικά  προϊόντα τα οποία έλειψαν παντελώς από το προηγούμενο έτος. Υπογράφεται από 25 κτηνοτρόφους.

Υπόμνημα κατοίκων Γαλάνης-Δρεπάνου στις 18-6-37  προς το Νομάρχη (60/1588). Αναφέρουν ότι τους υπεβλήθη παρά της Εφορίας Κοζάνης ενοίκια δια την δήθεν χρήση των αποξηρανθεισών γαιών Σαρή-Γκιόλ. Για το παραπάνω θέμα δίδουν τις παρακάτω διαφωτιστικές πληροφορίες: Κατά το έτος 1934 αποξηράνθηκαν φυσικώς εκτάσεις συνορευόμενες προς το συνοικισμό. Λόγω της στενότητος του κλήρου και κατόπιν συστάσεως της Εφορίας Κοζάνης υπέβαλαν δηλώσεις περί των καλλιεργηθησομένων εκτάσεων. Δια την εκχέρσωση των γαιών υπέστησαν μοιρίας δαπάνες, φθοράς, πολλά ζώα θανατώθηκαν προκειμένου να απολαύσουν εκ της κοπιώδους και αφαντάστου εργασίας. Τα σπαρτά όμως παρασύρθηκαν εκ των υδάτων και ούτω απώλεσαν τους κόπους και τις δαπάνες τις οποίες υπεβλήθησαν. Προχώρησαν σε επανακαλλιέργεια αλλά μετά εγερθέντων διαμφησβητήσεων υπό της ομόρου κοινότητος Κοιλάδας κατελήφθη μέγα μέρος οργωθέντων  εκτάσεων και παρεχωρήθησαν υπό του Εφόρου στην κοινότητα Κοιλάδας. ΄Εξεδόθησαν και εκδίδονται εντάλματα εναντίον  δια τα ενοίκια των δηλωθέντων εκτάσεων και των αυθαιρέτως δήθεν καλλιεργηθεισών τοιούτων και κινδυνεύουν με προσωποκράτηση. Ζητούν από το Νομάρχη όπως  ευσπλαχνισθεί τις πολυμελείς τους οικογένειες και με την επέμβασή του τους απαλλάξει εκ της καταδιώξεως ταύτης απαλλάσσοντάς τους και από τους φόρους τούτων. Και θέλουν τον ευγνωμονούν αοιδίως.

Εκπαιδευτικά: Στις 18 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε η σχολική γιορτή των παύσεων. Η δ/νις Άννα Μυταρά τους μίλησε για τις άμεσες ανάγκες που έχει το σχολείο, τη μεγέθυνση της αίθουσας , την απόκτηση σχολικού κήπου για να μάθουν τα παιδιά να σπέρνουν, να λιπαίνουν (Μ.Β 25-6-33).

Διδασκάλισσα: Μυταρά Άννα από Περίσταση Ανατολικής Θράκης, 1909, πτυχιούχος 3/ξίου διδασκαλείου (Γαλάνιον 37)

Πληθυσμός:1913=147. 1920=96. 1928=199. 1940=182. 1951=176. 1961=161. 1971=100. 1981=58. 1991=51. 2001=29. 2011=15.