ΠΑΣΧΑ- ΤΟ ΒΑΨΙΜΟ ΤΩΝ ΑΥΓΩΝ

 

       6. ΠΑΣΧΑ- ΤΟ ΒΑΨΙΜΟ ΤΩΝ ΑΥΓΩΝ 

Γράφει ο Βασίλης Αποστόλου

 Περιοδικό "ΜΠΟΥΡΙΝΟΣ" Τεύχος 3ο

 

             Η προετοιμασία για τη μεγάλη γιορτή του Πάσχα, αρχίζει τη Μεγαλοβδομάδα. Οι γυναίκες ασβεστώνουν το σπίτι. Συγκεντρώνουν τα αυγά. Κάνουν τις περδίκες. Είναι τα αυγά που θα προσφέρουν μετά τη βαφή τους σε προσφιλή τους πρόσωπα.

            Οι περδίκες ήταν αυγά άβαφα στα οποία σχεδίαζαν με φυσικό κερί και ειδικό εργαλείο, το κοντύλι, σχέδια πάνω στο αυγό όπως λουλούδια, ευχές, Χριστός Ανέστη. Τη Μεγάλη Πέμπτη γινόταν η βαφή με κόκκινο χρώμα. Κατά τη βαφή, συγχρόνως γινόταν και βρασμός, το κερί έφευγε και πάνω στα κόκκινα τ’ αυγά έμεναν τα σχέδια λευκά. Τα αυγά που δε βάφονταν καλά τα λέγανε τσοπαναραίους.

Το βράδυ της Ανάστασης όλοι πρέπει νάχουν μαζί τους το κόκκινο αυγό. Με το «Χριστός Ανέστη» ακολουθεί αλληλοασπασμός, ανταλλαγή ευχών το τσούγκρισμα των αυγών, μύτη με μύτη. Ανήμερα του Πάσχα οι συγγενείς τοποθετούν αυγά στους νεκρούς, στο νεκροταφείο. Τις πρωινές ώρες οι άντρες ανάβουν φωτιά, ψήνουν το κατσίκι, πίνοντας και τρώγοντας διάφορους μεζέδες. Η ατμόσφαιρα εορταστική, χαρούμενη. Κατά τη διάρκεια του ψησίματος του οβελία κερνούν τους επισκέπτες κρασί, κόκκινο αυγό, μεζέ κοκορέτσι μιας αποτελεί βασικό πασχαλιάτικο έδεσμα το οποίο ψήνεται νωρίτερα.

Το απόγευμα του Πάσχα παίζαμε το παιχνίδι με τ’ αυγά. Βάζαμε μία κεραμίδα να έχει κλίση. Επιλέγαμε να υπάρχει κατηφοριά. Από την κεραμίδα κυλούσαμε το αυγό. Αν το αυγό μας ερχόταν σε επαφή (τσούγκριζε) με άλλο τότε ο παίκτης κέρδιζε κι έπαιρνε στην κατοχή του το τσουγκρισμένο αυγό.

 

ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΚΝΙΔΗΣ

 

7. ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ  ΚΝΙΔΗΣ

 

Γράφει ο Βασίλης Γυφτόπουλος

 

Η Κνίδη μεταπολεμικά γνώρισε ιδιαίτερη ακμή. Οικονομικά στηρίχτηκε στα πολλά και εύφορα χωράφια. Καλλιέργησε σιτηρά, καπνό, υπήρξε αποθηκευτικό κέντρο δημητριακών.  Όπως σε όλους τους οικισμούς της πατρίδας μας έτσι και στην Κνίδη για λόγους επικοινωνίας χρησιμοποίησαν τα τοπωνύμια. Μέχρι τις ημέρες μας διασώθηκαν τα παρακάτω:

Μπούρινος, Βοϊδόλακκος, Σαμαρά ράχη, Μύτικας, Κίσσαβος, Άγιος Αθανάσιος, Σμίξη, Σαραντάπορος, Ματσούκα, Αρέντα, Βιρός, Σκαθάρης, Βάμπα ράχη, Καρούτια, Σαράντη πηγάδι, Γιτιά, Κοκκινόι, Τσιάνα πηγάδι, Ντίνα αχλαδιά, Κουρί, Κιδρόια, Προφήτης Ηλίας, Μισαρές, Λίτα ράχη, Ντιένη, Άγιος Θεόδωρος, Τσοκαλιάνος, Λαμπρέτσα πηγάδι, Κουβάτα, Καλαμόλακας, Στάμνις, Τσιότσι πηγάδι, Αμπέλια, Δραγασιά, γεφύρια, παζαρόστρατα, Παλιόχωρα, Μικρό λιβάδι, αϊτοφωλιά, Τσιάνα ράχη, Κάστρα, λιβάδι, Ζίγρια, πετρόλακκο, μπάρις, βαθιά σούδα, γούρνις, Στάμου νερό, πάδις, κατώια, Μπάτσιου λιβάδι, ποταμιά, Παπαδήμου ράχη, βρωμοπήγαδο, Τζήκα γιτιές, καγκέλια, μπαζιότα, Καλιαντέρη μύλος, Βακούφκος μύλος, βλιστρής, καλύβια, κούτσουρα, πατουσιά, ραφκόι, αβλάκι, κούφαλος, τσέρος, Τασίκα μισαριά, Αγία Παρασκευή, Μεγάλο λιβάδι, κλέφτης, χοντρά δέντρα, Άγιος Γεώργιος, Σπαχή Αβλάκι, Κολτσίδας

 

ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΠΑΛΙΟΚΟΠΡΙΒΑΣ-ΠΑΛΙΟΚΝΙΔΗΣ

 

8. ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΠΑΛΙΟΚΟΠΡΙΒΑΣ-ΠΑΛΙΟΚΝΙΔΗΣ

 

Γράφει ο Δημήτριος Σ. Ουζουνίδης

 

Η Παλιοκόπριβα υπήρξε η κοιτίδα του σημερινού οικισμού της Κνίδης. Για άγνωστους λόγους οι κάτοικοι εγκατέλειψαν το χωριό τους και εγκαταστάθηκαν στη σημερινή Κνίδη. Με τη μικρασιατική καταστροφή και την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες το 1924 από το Εβτζή της Άγκυρας. Τα τοπωνύμια της Παλιοκόπριβας όπως έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα έχουν ιδιαίτερη αξία, καθότι έρχονται από το μακρινό παθελθόν. Μερικά απ’αυτά είναι:

Τσημπίδα, Τσάλ, Γκόλνες, Τουράς, Γουρνομάντρι, κρεμαστός, καλάμ, τζόκ στηλό, λιθάρια, Άγιος Αθανάσιος, Μπατζηριό, Παναγιά, Στενό μεσοράχη, Άγιος Νικόλας, Παπαχρήστου καλύβα, Άγιος Γεώργιος, Καλύβια, Δηλιάγκα ράχη, Μορίκι, Λιβάδι, Κάμπος, Παππού κήπο, Αμυγδαλώνες, Αλώνια.

 

ΒΕΝΤΖΙΩΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ-ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΡΑΧΑΝΑ

 

9. ΒΕΝΤΖΙΩΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ-ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΡΑΧΑΝΑ

 

 Γράφει η Ελένη Α.Ζιώγα

 Περιοδικό "ΜΠΟΥΡΙΝΟΣ" Τεύχος 3ο

Ο τραχανάς αποτελεί για την περιοχή των Βεντζίων το κατ΄ εξοχήν πατροπαράδοτο  έδεσμα που παρασκευάζεται με μεράκι τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο σε όλους τους οικισμούς της περιφέρειας. Η διαδικασία επίπονη αλλά ευχάριστη. Για τον ποιοτικό τραχανά επιλέγουμε σιτάρι ψωμωμένο. Στη συνέχεια το πλένουμε το απλώνουμε σε ασπροσέντονα, προκειμένου να στεγνώσει.  Ακολουθεί το προσεκτικό καθάρισμα, λίγο λίγο στο ταψί, αφαιρώντας τις ξένες ύλες. Το σιτάρι είναι έτοιμο για άλεσμα. Δεν τον αλευροποιούμε αλλά ο μύλος τον κόβει σε μικρά μικρά κομματάκια.

Μέχρι πρόσφατα για τη διαδικασία του αλέσματος χρησιμοποιούνταν οι νερόμυλοι οι οποίοι αντικαταστάθηκαν με τους ηλεκτροκίνητους της σύγχρονης τεχνολογίας. Το  ψιλοκομμένο σιτάρι το ρίχνουμε λίγο λίγο σε βρασμένο γάλα το οποίο συνοδεύεται  με συνεχή ανακάτεμα. Το μίγμα το αφήνουμε να καρπώσει, το οποίο στη συνέχεια το τρίβουμε στο κόσκινο. Ο τραχανάς μας για να πάρει την τελική του μορφή στεγνώνεται στον ήλιο απλωμένος  σε καθαρά σεντόνια. Υπάρχουν πολλά είδη φαγητών με τραχανά όπως η σούπα, κρέας με τραχανά και την ασυναγώνιστη, εύγευστη και εύπεπτη τραχανόπιτα  με μπόλικο τυρί. Καλή μας όρεξη.

 

Ο ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

 

10. Ο  ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

 Περιοδικό "ΜΠΟΡΙΝΟΣ" Τεύχος 3ο

Στη φωτογραφία ο Λάζαρος Ευτιχίδης με τον παππού του Γιώργο στο άλεσμα του σιταριού.

 

Ο Λάζαρος Ευτιχίδης μαθητής του Πειραματικού Γυμνασίου Αναβρύτων, το σχολικό έτος 2009-2010 εκπόνησε εργασία με τίτλο “ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ”  τριάκοντα εννέα (αρ. 39)  σελίδων βασισμένη στο νερόμυλο του παππού του Γ.Αποστόλου που βρίσκεται στον Έξαρχο στο Μαντανόλακκο στη θέση “Μύλια” Μερικά αποσπάσματα από την εργασία.

«Συντήρηση νερόμυλου: Το ζήτημα βεβαίως, δεν είναι να έχει πρώτη ύλη ο μύλος για να λειτουργήσει.Πιο σημαντικό είναι να υπάρχει ο κατάλληλος άνθρωπος να αναλάβει τη λειτουργία του, να γίνει μυλωνάς. Λέμε να γίνει, γιατί με τη διακοπή της λειτουργίας των νερόμυλων χάθηκαν και οι μυλωνάδες. Το αλεύρι με το οποίο πληρώνονταν οι μυλωνάδες, λεγόταν αξάι. Η πολυπραγμοσύνη ήταν ένα απαραίτητο στοιχείο για να γίνει κάποιος μυλωνάς, γιατί δεν ήταν μόνο η φροντίδα που έπρεπε να δείχνει για το αυλάκι που έφερνε το νερό από το ρέμα στο μύλο, ήταν και οι δεκάδες λειτουργίες που απαιτούσαν την προσοχή του.

Παροιμίες: “Μπάτε σκύλοι αλέστε κι αλεστικά μη δώσετε”,  λέγεται για τους απολίτιστους ανθρώπους που ρημάζουν τα πάντα όπου πηγαίνουν και στο τέλος αρνούνται να πληρώσουν αυτά που πρέπει.

“Γίνεται μύλος”. Λέγεται όταν σε ένα μέρος χαλάει ο κόσμος από τη φοβερή φασαρία, σαν το θόρυβο του μύλου από το γύρισμα της μυλόπετρας, τον κρότο του νερού, τις συζητήσεις των πελατών και το αδιάκοπο χτύπο του βαρδαριού.

“Έβαλε το νερό στ’ αυλάκι”. Λέγεται για εκείνους τους ανθρώπους, που έβαλαν στη ζωή τους κάποια τάξη, σειρά και βρήκαν κάποια αποκατάσταση.

“Δίχως νερό ο μύλος δεν αλέθει” όταν χωρίς τα αναγκαία μέσα δεν μπορούμε να πετύχουμε τίποτα».