21. ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ
Γράφoυν
η Τάνια και η Άννα Αποστόλου, φοιτήτριες της Προσχολικής Αγωγής του
Πανεπιστημίου Δ. Μακεδονίας και του Παιδαγωγικού Τμήματος Θεσσαλονίκης
αντίστοιχα.
Οι Βεντζιώτες
δε χρησιμοποιούσαν το λόγο τους μόνο για επικοινωνία, αλλά μέσα σ’ αυτόν
κυριαρχούσαν τα νοήματα, οι σκέψεις. Τα συμπυκνωμένα νοήματα τα χρησιμοποιούσαν
στον καθημερινό τους λόγο με μορφή παροιμιών και παροιμιωδών εκφράσεων κατά την
επικοινωνία τους με τα μέλη της οικογένειάς τους και των ομοχωρίων τους.
Μερικές απ’ αυτές είναι
1. Όποιος δεν έχτισε σπίτ’ και δεν πάντρεψε
κορίτσ’ δεν ξέρει τίποτα (τα πλέον πολυδάπανα).
2. Πάρε σκύλα από κοπάδ’ και γυναίκα από σόι
(επιλογή από σωστό περιβάλλον).
3. Κάθε πέτεινος στην κοπριά του λαλάει
(υπεροχή στο οικείο περιβάλλον).
4. Μήτε ο γαμπρός γίνεται γιος, μήτε κι η νύφη
κόρη (αγάπη γονιών προς τα φυσικά τέκνα).
5. Το μήλο θα πέσει κάτω απ’ τη μηλιά
(ομοιότητα προς τους γονείς).
6. Ο καλός ο μύλος όλα τ’ αλέθει (δυνατό
στομάχι).
7. Τρώγονται σαν η γάτα με το σκλί (διαρκής
φιλονικία).
8. Λείπ’ ο Μάρτης απ’ τη Σαρακοστή (άνθρωπος
που παντού ανακατεύεται).
9. Αγαπάει ο θεός τον κλέφτη, αγαπάει και το
νοικοκύρη (δικαιοσύνη).
10. Ο λύκος έχει το σβέρκο
χοντρό για να κάνει τη δουλειά τ’ μοναχός (άξιος άνθρωπος).
11. Όποιος δε θέλει να
ζυμώσει όλη μέρα κοσκινίζει (τεμπέλης, αναβλητικότητα).
12. Εμ γαλάτα, εμ μαλάτα και
τ’ αρνί θηλκό (όλα δικά του).
13. Άμα θέλει η νύφη κι ο
γαμπρός τύφλα να χει η πεθερά (υπεροχή της αγάπης).
14. Όσο αραιώνουν τα σκόρδα
τόσο χοντραίν ( προβλήματα πολυκοσμίας).
15. Η πολλή δουλειά τρώει τον
αφέντη (επίπονη εργασία).
16. Μαθαίνει η αρκούδα να
χορεύει (σπουδαιότητα επιμονής).
17. Έχουν τα παιδιά σαν τα
σκόρδα (υγιή παιδιά).
18. Κυλίσκιν ο τέντζερης και
βρήκε το καπάκι (συντροφιά ομοίων).
19. Όποιος δεν παινέσει το
σπίτι του θα πέσει να τον πλακώσει ( αυτοεκτίμηση).
20. Ήρθην η αρκούδα στη
γειτονιάς θα ρθει και σε σένα (διαδοχή γεγονότων).
21. Πιες νερό νάχεις το
κεφάλι σου γερό (αποφυγή οινοποσίας).
22. Σιούτα γίδα πάντα νια
(αδυναμία εξακρίβωσης ηλικίας).
23. Κουβέντα, κουβεντούλα
τρώει ο λύκος τη βιτούλα (αμέλεια).
24. Από στείρα γίδα, γάλα
(ικανότητα).
25. Κοπέλα σαν τα κρύα τα
νερά (όμορφη, υγιέστατη).
26. Του ήρθαν τα γίδια (μεταμέλεια,
ορθή πράξη).
27. Είναι στον τράγο καβάλα
(όλα τούρχονται βολικά).
28. Αυτοί που μας χρωστούσαν
μας πήραν και το βόδι (κακοπληρωτές).
29. Βάλε το νερό στ’ αυλάκι
(προγραμματισμός).
30. Άφησε το γάμο και πάει
για πουρνάρια (ανικανότητα ιεράρχησης υποχρεώσεων).
31. Αγόρασε γουρούνι στο σακί
(επιπολαιότητα).
32. Γάτος που κοιμάται,
ποντικούς δεν πιάνει (τεμπέλης).
33. Δάσκαλε που δίδασκες και
νόμο δεν εκράτεις (ασυνέπεια).
34. Δε λείπει ο Μάρτης από τη
Σαρακοστή (ο πολυπράγμονας).
35. Ρίξε νερό στο κρασί σου
(συμβιβασμός).
36. Η παλιά η κότα έχει το
ζουμί (πείρα).
37. Κάθε κόκορας στην κοπριά
του λαλεί (άνεση στο οικείο περιβάλλον).
38. Κάλιο πέντε και στο χέρι,
παρά δέκα και καρτέρει (σιγουριά).
39. Μπρος γκρεμός και πίσω
ρέμα (αδιέξοδο).
40. Όταν λείπει ο γάτος
χορεύουν τα ποντίκια (ασυδοσία).
41. Όποιος κάηκε στο γάλα,
φυσάει και στο γιαούρτι (φόβος).
42. Όποιος έχει τα γένια,
έχει και τα χτένια (συγκροτημένη προσωπικότητα).
43. Το μισιακό γουμάρι το
τρώει ο λύκος (ασυνεννοησία).
44. Ένας κούκος δε φέρνει την
άνοιξη (έλλειψη συνεργασίας).
45. Νηστικό αρκούδι δε
χορεύει (χαμηλή αμοιβή).
46. Αν είσαι και παπάς με την
αράδα σου θα πας (ισονομία).
47. Πέσε πίτα να σε φάω
(οκνηρία).
48. Η Υπαπαντή μαζεύει τις
γιορτές με το αντί (καιρός για εργασία).
49. Καλή η Παναγιά αλλά καλή
είναι και η πατλιά (μέτρα προφύλαξης κατά τη
διάρκεια του πολέμου).
50. Έχασε τ’ αυγά και τα
καλάθια (πανωλεθρία).
51. Κουντή η νύφη να και το
μέτρο (απόδειξη διαφωνίας).
52. Έχουν τα παιδιά σαν τα
σκόρδα (υγιή παιδιά).
53. Το ήμερο τ’ αρνί βζαίν(ι)
από δυο μάνες (ο διπλωμάτης).
54. Αν δεν βρέξ(ι) τον κώλος
ψάρια δεν πιάνεις ( η εργασία αμείβεται).
55. Με τον ήλιο τα βάνουμι,
με τον ήλιο τα βγάνουμι. Τι έχν τα έρμα και ψοφούν (οκνηρία).
56. Βάρτα να τ’ αρμέξουμε
(άστοχες επαναλήψεις).