ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ

 

1.ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ

 

Η έκδοση του παρόντος τεύχους του περιοδικού “ΜΠΟΥΡΙΝΟΣ” είναι καρπός κοπιώδους ετήσιας προσπάθειας. Η συγγραφή, η συλλογή ιστορικού υλικού, η εύρεση οικονομικών πόρων δεν είναι και τόσο εύκολη υπόθεση. Τίποτα δεν έρχεται από μόνο του. Χρειάζεται εργασία, υπομονή, μεθοδικότητα και προπαντός μεράκι. Έχοντας ως κίνητρο την ανάδειξη της τοπικής ιστορίας, παλιάς και σύγχρονης, αγάπης για τον τόπο, και με όπλο την εθελοντική εργασία καταφέραμε να παρουσιάσουμε και να εκδώσουμε το τρίτο τεύχος του περιοδικού μας.

            Το περασμένο έτος, το 2010, ήταν πολυτάραχο, κάπως διαφορετικό από τα προηγούμενα. Η εφαρμογή του νόμου του Καλλικράτη με την κατάργηση μικρών δήμων και ίδρυση και λειτουργία μεγάλων δήμων είναι γεγονός. Στα Γρεβενά υφίστανται δύο δήμοι, Γρεβενών και Δεσκάτης. Στην Κοζάνη τέσσερις, οι δήμοι Κοζάνης, Εορδαίας, Βοΐου, Σερβίων. Στη θέση των τεσσάρων Νομαρχιών της Δυτικής Μακεδονίας λειτουργούν κάτω από την ηγεσία του αιρετού περιφερειάρχη.

            Εκείνο που προξένησε αλγεινή εντύπωση σε όλους μας ήταν ο μακροχρόνιος αλόγιστος υπερδανεισμός της πατρίδας μας, το αίτημα των δανειστών για επιστροφή των χρημάτων τους.  Οι ιθύνοντες, οι  διαχειριζόμενοι δημόσιο χρήμα, οφείλουν να είναι αρκετά προσεκτικοί. Η μηνιαία καταγραφή εσόδων και εξόδων, η δημοσιοποίηση μηνιαίου απολογισμού στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο πρέπει να είναι μέλημα και υποχρέωση κάθε δημόσιου φορέα, κάθε Νομικού Προσώπου, κάθε Δήμου, της κάθε κυβέρνησης. Μόνο τότε δε θα ξεφύγουμε από το μέτρο, από την υπερβολή.

             Παρ’ όλες τις δυσμενείς συγκυρίες ο Ε.Ε.Ε Εξάρχου συνεχίζει να επιτελεί πολιτιστικό έργο, να υπηρετεί την παράδοση, να αναδεικνύει την τοπική ιστορία, να παροτρύνει συμπατριώτες μας να συμμετάσχουν με οποιοδήποτε τρόπο στην πολιτιστική ανέλιξη της περιοχής., να κληροδοτεί στις επερχόμενες γενιές την ιστορία του τόπου μας.

            Στο παρόν τεύχος επιλέξαμε για εξώφυλλο τους υπαρκτούς οικισμούς της περιφέρειας των Βεντζίων.  Οχυρωμένη η περιοχή από τον αδιάβατο, κακοτράχαλο Μπούρινο και τον αγεφύρωτο Αλιάκμονα, ως το 1936, έμεινε αλώβητη από περιοχές αλλοφύλων. Σ’ αυτή την περιοχή διατηρήθηκε αναλλοίωτη η ελληνική γλώσσα, έφτασαν σε μας πλήθος δημοτικά τραγούδια, πλούσια εθιμική ζωή συνέχεια της αρχαιοελληνικής και βυζαντινής παράδοσης. Εκείνο που εντυπωσιάζει  η ονομασία των οικισμών. Όι περισσότεροι απ’ αυτούς έχουν ελληνικό όνομα, κάτι που δεν παρατηρείται σε άλλες περιφέρειες Γρεβενών-Κοζάνης. Τέτοιοι οικισμοί  με ελληνικό όνομα είναι ο Έξαρχος, το Παλιόκαστρο, η Βάρσια, το Κολοκυθάκι, το Πυλωροί, το Παλιοχώρι, η Σαρακίνα, το Γουρνάκι, ο Νησινίκος, οι Αγαλαίοι, το Τουρνίκι.

          Εμείς σας θέλουμε όλους κοντά μας, Χρειαζόμαστε την ηθική και υλική στήριξή σας. Όταν θα πάψετε να είστε συμμέτοχοι των προσπαθειών μας  για ανάδειξη του πολιτισμού της ευρύτερης περιφέρειας τότε κι ο δικός μας ο ρόλος θα φτάσει στο τέλος.

 

Κοζάνη, φθίνοντος Δεκεμβρίου 2010

Βασίλειος Αποστόλου

 

ΟΙ ΓΡΕΒΕΝΙΩΤΕΣ ΤΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

 

1.ΟΙ  ΓΡΕΒΕΝΙΩΤΕΣ ΤΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

 

           

Γράφει ο Βασίλης Αποστόλου, πρόεδρος του συλλόγου, γραμματέας του συλλόγου Γρεβενιωτών Κοζάνης και Διευθυντής του 12 θέσιου 17^ου Δημοτικού Σχολείου Κοζάνης.

 

Η πόλη της Κοζάνης αποτέλεσε πόλο έλξης πολλών εργαζομένων από διάφορες περιοχές της πατρίδας μας. Αρχικά ήταν ένας μικρός οικισμός στην περιοχή του Σιόποτου. Οι πρώτοι άποικοι ήλθαν από την Κόσδιανη της Πρεμετής το έτος 1390. Εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Σκίρκας (πετρώδες λόφος). Έκτοτε ο εποικισμός συνεχίζεται με γοργούς ρυθμούς. Οι κυνηγημένοι Έλληνες στα χρόνια της πικρής σκλαβιάς βρίσκουν καταφύγιο σε τούτον τον ασφαλή τόπο. Από τη δεκαετία του 60 ο ορυκτός πλούτος που έκρυβε η γη, αξιοποιείται. Δίδει δουλειά σε πολλά εργατικά χέρια. Ο λιγνίτης, ο αμίαντος, ο χρωμίτης χρειάζονται νέους. Οι Γρεβενιώτες παιδιά γεωργών, κτηνοτρόφων εγκαταλείπουν τα χωριά τους, εγκαθίστανται στην Κοζάνη, εργάζονται ως βιομηχανικοί εργάτες, υπάλληλοι, έμποροι. Το 1979 οργανώνονται.

    Ιδρύουν το σύλλογο Γρεβενιωτών Κοζάνης “Ο ΑΙΜΙΛΙΑΝΟΣ”. Δεν ξεχνούν και τη σπουδάζουσα νεολαία. Το Διοικητικό Συμβούλιο του συλλόγου με πρόεδρο το Δημήτριο Λαγιώτη, Γ. Γραμματέα το  Βασίλειο Αποστόλου, αντιπρόεδρο  το Μέμτσα Αθανάσιο, ειδική γραμματέα τη Λέτσιου Αναστασία,  ταμία το  Λότσιο Αθανάσιο,  Δημοσίων Σχέσεων το  Τζημούρτα Νικόλαο, Πολιτιστικών Εκδηλώσεων το Φαρμάκη Γεώργιο, βραβεύουν τους επιτυχόντες μαθητές στις Πανελλαδικές εξετάσεις του 2009 στον ετήσιο χορό στις 6 Φεβρουαρίου 2010 απονέμοντας έπαινο ο οποίος συνοδεύονταν  με  βιβλίο προσφορά της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Γρεβενών και τα έντυπα (Χάρτης Νομού Γρεβενών, Αγαπώ Τα Γρεβενά, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μηλιάς Γρεβενών, 3 εικόνες με τοπία Γρεβενών)  και το 1^ο τεύχος του περιοδικού “ΜΠΟΥΡΙΝΟΣ” του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Εξάρχου Γρεβενών για την περιφέρεια Βεντζίων-Γρεβενών-Κοζάνης.

            Οι βραβευθέντες φοιτητές

1. Βαϊνά Κωνσταντίνα του Ανδρέα (Κοκκινιά) & της Φωτεινής Βλάχου (Ταξιάρχης), 2^ο ΕΠΑΛ Κ. ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ. ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ (ΚΑΡΔΙΤΣΑ)  

2. Βλάχου Θεοδώρα του Σωτηρίου (Μηλιά) & της Παρασκευής Καραμανώλα (Αιανή), 2^ο Γ.Λ.Κοζ., ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ                                       

3. Γκανά Αναστασία τουΧρήστου  (Δίπορο) & της Ερμιόνης Λιούζα (Μέγαρο), 3^ο Γ.Λ. Κοζ., ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΤΡΑΣ  

4. Γκουτζηκώστας  Παύλος του Γεωργίου (Τρικοκκιά) & της Μαρίας Μιχαηλίδου (Μεσιανή), 2^ο Γ.Λ.Κοζ,  ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ  (Α.Π.Θ)

5. Δεληγιάννη Άννα του Ανδρέα (Πετρανά) & της Βασιλικής Στεφοπούλου (Καρπερό), 2^ο Γ.Λ.Κοζ,  ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ & ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

6. Δεληζήσης Αθανάσιος του Δημητρίου (Παλιόκαστρο) & της Αναστασίας Καλιακούδα (Κρανιά), 2^ο Γ.Λ Κοζ., ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

7. Δήμζας Νικόλαος του Ευθυμίου (Παναγιά) & της Ερμιόνης Ζησάκου (Αξιούπολη),  1^ο Γ.Λ.Κοζ.,    ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟ (ΣΣΑΣ) ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

8. Ζγκούρα Ανδρομάχη του Βασιλείου (Α. Θεόδωροι) & της Φανής Ακριτίδου (Κοζάνη), 3^ο Γ.Λ. Κοζ., ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ ΘΡΑΚΗΣ

9. Θεοδωροπούλου Ευθυμία του Αθανασίου (Ιτέα) & της Ευαγγελίας Κωστούλη (Σαμαρίνα), 2^ο Γ.Λ.Κοζ., ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ & ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

10. Καλαϊτζίδης Παναγιώτης του Γεωργίου (Κιβωτός) & της Ουρανίας Ιωαννίδου (Κιβωτός), 1^ο Γ.Λ Κοζ., ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ

 

11. Καλαμπούκας Αλέξανδρος του Αριστείδη  (Ανθρακιά) & της Άννας Κλεισιάρη (Ανθρακιά), 4^ο Γ.Λ.Κοζ., ΕΚΠΑΙΔΕΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΑΣΠΑΙΤΕ  ΑΘΗΝΑ

12. Καλαφατίδη Κωνσταντινιά του Δημητρίου (Ποντινή) & της Ελένης Μαρούδη (Α.Κώμη), 2^ο Γ.Λ.Κοζ., ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

13. Κάπονας Διονύσιος του Ιωάννη (Κηπουργιό) & της Βασιλικής Παπαγεωργίου (Κοζάνη), 4^ο Γ.Λ.Κοζ., ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

14. Κλεισιάρης Βασίλειος του Δημητρίου (Ελεύθερο) & της Δέσποινας  Καραγιάννη (Μοναχήτι), 3^ο Γ.Λ.Κοζ,,  ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ & ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΕΙ ΓΡΕΒΕΝΩΝ

15. Κούτσιανου Ελένη του Αστερίου (Τριγωνικό) & της Καλλιόπης Λιόλιου (Λείψι)[1], 1^ο Γ.Λ.Κοζ., ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ

16. Κρικέλη Ελένη του Βασιλείου (Παλιοχώρι) & της Αθηνάς Αργυρίου (Έξαρχος), 1^ο Γ.Λ.Κοζ., ΟΙΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΤΕΧΝ. ΠΟΤΩΝ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ

17. Κρικέλη Μαρία του Βασιλείου (Παλιοχώρι) & της Αθηνάς Αργυρίου (Έξαρχος), 1^ο Γ.Λ.Κοζ., ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΤΡΑΣ

18. Κυπρίτογλου Σοφία του Δημητρίου (Αυλές) & της Χρυσούλας Γκουντρομίχου (Μοναχήτι), 2^ο Γ.Λ.Κοζ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

19. Λότσιου Σιδέρη Μαρία του Νικολάου (Παλαιοχώρι) & της Αντωνίας Μητράκα (Κρανιά), 2^ο Γ.Λ.Κοζ., ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ

20. Μαυρίδης Ιωσήφ του Ευσταθίου (Ελάφι) & της Κρυσταλλίας Χαρμπή (Παλιοχώρι), 1^ο Γ.Λ Κοζ., ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΑΜΟΥ

21. Μαχαίρας Βασίλειος του Αθανασίου (Μαυρονόρος) & της Δέσποινας Αμοιρίδου (Δρέπανο), ΕΠΑΛ Κοζ., ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΕΙ ΚΟΖΑΝΗΣ

22. Μούστου Αικατερίνη του Ευαγγέλου (Κνίδη) & της Μαρίας Δελνιώτη (Πλατανόρευμα), 3^ο Γ.Λ.Κοζ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

23. Ντίνας Αθανάσιος του Ιωάννη (Σαμαρίνα) & της Βασιλικής Τσιτούρα (Μεταμόρφωση), 1^ο Γ.Λ Κοζ., ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

24. Ντόνας  Κωνσταντίνος του Μάρκου (Κοζάνη) & της Δήμητρας Μπασίνα (Σαρακήνα), 2^ο Γ.Λ.Κοζ., ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

25. Παναγιωτίδης Στυλιανός του Χαραλάμπους (Κιβωτός) & της Βαρβάρας Ανδρονικίδου (Κιβωτός), 1^ο Γ.Λ Πτολ., ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΙΓΑΙΟΥ (ΜΥΤΙΛΗΝΗ)

26. Παναγιωτίδου Αντιγόνη του Ιωάννη (Σέρβια) & της  Μαριάννας Αντωνοπούλου (Κυδωνιές), 1^ο Γ.Λ Κοζ., ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ ΞΑΝΘΗΣ

 

---

[1] Φοιτητής Ιατρικής Σχολής Ιωαννίνων

ΚΥΡΓΙΑΛΕΗΣΟΝ! ΚΥΡΓΙΑΛΕΗΣΟΝ

 

2. ΚΥΡΓΙΑΛΕΗΣΟΝ! ΚΥΡΓΙΑΛΕΗΣΟΝ

 

Γράφει ο Ευάγγελος Κ.Ντάγκας Σχολικός Σύμβουλος ε.τ

 

 

Η παραμονή των Θεοφανίων ήταν η τελευταία μέρα του Δωδεκάμερου. Την έλεγαν και Σταυρό, γιατί ο παπάς, τη μέρα αυτή, με το σταυρό στο χέρι, περπατούσε, ένα - ένα, όλα τα σπίτια του χωριού και τ’ άγιαζε, ψάλλοντας το «Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε…». Τα νερά, που ως τότε θεωρούνταν ακάθαρτα, γιατί, όπως πίστευαν, ήταν μαγαρισμένα από τους καλικάντζαρους, τώρα με τα ιερά κείμενα και τις ευλογίες της εκκλησίας, «βαφτίζονταν», κι όχι μόνο αυτά, αλλά και οι αέρηδες, για να είναι ευνοϊκοί, όποτε φυσούν, στα σπαρτά, στα ζώα, στους ανθρώπους.

            Τη μέρα αυτή, μετά τη βάπτιση, πίστευαν ότι έφευγαν οι καλικάντζαροι και χάνονταν στα σκοτάδια, μέσα στα έγκατα, για ν’ αρχίσουν και πάλι να ροκανίζουν το στύλο, που κρατάει όρθια τη γη, αφήνοντας ήσυχους τους ανθρώπους να ετοιμαστούν για τα Φώτα και το Μεγάλο Αγιασμό.

            Οι καλικάντζαροι, όταν ανεβαίνουν στη Γη, κρύβονται παντού. Ακόμη και στις σκιές. Από τη φύση είναι ζαβολιάρηδες και κάθε φορά που βγαίνουν από τις κρυψώνες τους, κάνουν ζημιές και πειράζουν τους ανθρώπους. Όλα γενικά θέλουν να τα χαλούν. Είναι δαιμονικά. Κι όπως λένε, δε βγαίνουν από μόνοι τους. Κάποιος εκεί, στον Κάτω Κόσμο, τους ανοίγει την πόρτα κι αυτοί σταματούν, κατά τη συνήθειά τους, να ροκανίζουν το δέντρο της ζωής, που στηρίζει τη Γη.

            Σαν περνούσε ο Σταυρός, οι νοικοκυρές συνήθιζαν να τα καθαρίζουν όλα, ακόμα και τα τζάκια. Τη στάχτη που μάζευαν, την πήγαιναν στα χωράφια, για να τα προστατεύσουν, όπως πίστευαν, από τα διάφορα ζιζάνια. Στον παπά, τη μέρα αυτή, μετά τον αγιασμό, που έκανε στο κάθε σπίτι, εκτός από τα χρήματα που έριχναν οι νοικοκυρές στο κακάβι, που κρατούσε το παιδί, που τον ακολουθούσε, του έδιναν και μια θηλιά λουκάνικα ή ότι άλλο είχαν: καρύδια, σιτζιούκια, αυγά κλπ. γιατί τότε οι παπάδες ήταν άμισθοι και συντηρούνταν από τα «ελέη» των χριστιανών και κυρίως από το σιτάρι, που τους έδιναν μια φορά το χρόνο, στ΄ αλώνια, το χρονιάτικο, όπως το έλεγαν.

            Τα Θεοφάνια ή Επιφάνια ή Φώτα, είναι μεγάλη γιορτή, μια από τις πιο μεγάλες γιορτές της χριστιανοσύνης. Τη μέρα αυτή, με τις ευλογίες της εκκλησίας, αγιάζονται τα νερά και φωτίζεται όλη η πλάση. Όταν ήταν να γίνει ο αγιασμός, ο παπάς στο χωριό μου, τη Σαρακήνα Γρεβενών, ακολουθώντας το έθιμο, έβγαζε σε δημοπρασία πρώτα τη «Βάφτιση», μετά το Σταυρό, ύστερα τις άλλες εικόνες, που ήταν κάτω από το τέμπλο. Και τότε, όσοι από τους χωριανούς ήθελαν, τις «χτυπούσαν», προσφέροντας για την καθεμία, χωριστά, άλλος λάδι, άλλος σφαχτά κι άλλος χρήματα, σιτάρι ή καλαμπόκι. Όταν η δημοπρασία τελείωνε, με τις εικόνες στα χέρια, έβγαιναν έξω, φωνάζοντας: «Κύργιαλέησον! Κύργιαλέησον!». Τα παιδιά έπαιρναν τις μικρότερες, αυτές που ήταν στα στασίδια και μετά όλοι μαζί, κινούσαν για τις βρύσες, τα ξωκλήσια και τις γύρω ράχες. Αυτό το έκαναν, γιατί πίστευαν, πως έτσι , οι αρρώστιες θα έμεναν μακριά από το χωριό.

            Τα Φώτα πάλι, σαν τέλειωνε η Λειτουργία και ο Μεγάλος Αγιασμός, όλοι χαιρετούσαν το Ευαγγέλιο και τη Βάφτιση. Φεύγοντας, έπαιρναν, σε μικρά δοχεία, λίγο από το αγιασμένο νερό, για ευλογία. Μ’ αυτό πήγαιναν και ράντιζαν τ΄ αμπέλια και τα χωράφια τους, για να έχουν καλή σοδειά. Ράντιζαν και τα σπίτια, για υγεία, ακόμα και τα ζώα τους, για να μην αρρωσταίνουν. Εκείνοι που έπαιρναν στη δημοπρασία τη «Βάφτιση» και το Σταυρό, συνήθεια ήταν, να καλούν τους χωριανούς στα σπίτια τους, για να τους κεράσουν, γιατί μαζί με τους Φώτηδες, τη μέρα αυτή, γιόρταζαν, τιμητικά, κι αυτοί.

            Έτσι, γιορτάζονταν τα Φώτα στο χωριό μου παλιά. Λέω παλιά, γιατί εδώ και πολλά χρόνια, δε γίνεται το χτύπημα των εικόνων και το : «Κύργιαλέησον!». Φαίνεται πως και το έθιμο αυτό, όπως και πολλά άλλα, τ΄ αφάνισε το ξενόφερτο πνεύμα ζωής. Άλλη εξήγηση δεν μπορώ να δώσω!

 

ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ (ΔΡΑΒΟΥΔΑΝΙΣΤΑΣ)

 

3. ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ (ΔΡΑΒΟΥΔΑΝΙΣΤΑΣ)

 

 

Γράφει ο δάσκαλος Ράπτης Ιωάννης, Διευθυντής 6/θέσιου Δημοτικού Σχολείου Ξηρολίμνης. Μεταμόρφωση 12-12-2009

 

 

Οι πρόγονοί μας για να μπορούν να εξηγήσουν τι τους ανήκει, που βρίσκονται, ή σε ποιο μέρος συμβαίνει κάτι, χρησιμοποίησαν μεταξύ τους τα τοπωνύμια.

            Τοπωνύμια είναι ένα λεξικό χαραγμένο στο έδαφος που μαρτυρεί για τις ιστορικές και κοινωνικές διαδρομές του τόπου. Εννοιολογικά μπορούμε να τα κατατάξουμε στις παρακάτω κατηγορίες:

1)     Σ’ αυτά που δηλώνουν τη μορφολογία του εδάφους της περιοχής (ισιώματα, στραβόραχ(η), πλάκις, γούρνα…).

2)     Σ’ αυτά που δηλώνουν τη χρήση της γης ή του χώρου της εν λόγω περιοχής (παλιάμπελο, κερασιές…).

3)     Σ’ αυτά που φανερώνουν κάποιο χαρακτηριστικό σημάδι της περιοχής (πεύκο, πολλά έλατα, φυλλουριές …).

4)     Σ’ αυτά που φανερώνουν τον ιδιοκτήτη της περιοχής (στ’ Λιώτα γούρνα, στ’ Μπίσκα του μύλου, στ’ Τζήκα του μαντρί, τ’ Ζέρβα του πηγάδ(ι)…).

5)     Σ’ αυτά που δηλώνουν την ύπαρξη κάποιου εξωκλησιού στην περιοχή (Αϊ-Γιώρ(η), Παναγιά, Αϊ- Απόστολο…).

6)     Σ’ αυτά που έχουν προέλευση από την Τουρκοκρατία (Χασάν(ι)…).

7)     Σ΄αυτά που προέρχονται από παλαιούς εγκαταλειμμένους οικισμούς (Ζυγκόστι…).

Θα προσπαθήσω παρακάτω να καταγράψω τα τοπωνύμια του χωριού μου, ώστε να θυμηθούν οι παλαιότεροι και να μάθουν οι νεότεροι ασχολίες, ήθη, στάσεις και νοοτροπίες των κατοίκων, συνήθειες και συμπεριφορές, την πανίδα και τη χλωρίδα και μέσα από όλα αυτά να αγαπήσουν περισσότερο τον τόπο τους.

Αβρυκό, Αγιόκλημα, Αγριοκερασιά, Αϊ-Γιώρ(η), Αϊ-Θανάσ(η), Αϊ-Θόδωρο, Αϊ-Λια, Αϊ-Ντών(η), Αϊ-Σωτήρα, Αϊ-Τριάδα, Αλπότρυπις, Άμμος, Άσπρο λάκκο, Βαθύς λάκκος, Βίγλα, Βρομοπήγαδα, Γάβρα, Γιαμαλή, Γιοφύρ(ι), Γιτιά, Γκιουρίζ(ι), Γκόριν, Γούρνα, Δέση, Διχάλωμα, Δρακότρυπα, Δυο δέντρα, Ζέβρα πηγάδ(ι), Ισιώματα, Καθάρα, Καϊλέ, Καραγάτσ(ι), Καραλή πέτρα, Καραπατάκ(ι), Καρδάρια, Καστρί, Καψάλ(ι), Κελεράκ(ι), Κοκκινόια, Κοντολάκια, Κοτσιπάδ(ι), Κρανιά, Κρεβατάκια, Λίγα έλατα, Λιώτα γούρνα, Μάνα, Μ(ι)κρός Αϊ-Λιάς, Μισουράχ(ι), Μπαμπαντρινιά, Μπάρα, Μπίσκα του έλατου, Μπουντσόχουμα, Μπούμπα γούρνις, Νέραντις, Ντουράν(ι) του λάκκου, Ξαμπουρνάρ(ι), Παλιάλωνα, Παλιουχώραφου, Παναϊά, Παπαϊάν(ι) τα πιζούλια, Παπαϊάν(ι) ν’ τρύπα, Πεύκο, Πηγαδίτσα, Πλάκις, Πολλά έλατα, Προσήλιο, Ράχ(η), Σαμαΐλαγα, Σατνιές, Σέλωμα, Σημαδολούκ(ι), Σιλιό, Σουρβάλα, Στραβόραχ(η), Τζιουμάκα, Τζιουμακάθκα, Τζήκα του μαντρί, Τ’ Αδάμ του μύλου, Τ’ Γκαλιάσια τα πιζούλια, Τ’ Καφάση του μύλου, Τουν Κουρφινό του μύλου, Τ’ Μπζιούρ(η) του μύλου, Τ’ Μπζιούρ(η) καλύβα, Τ’ Μπίσκα του μύλου, Τ’ Στάη του πηγάδι, Τριστέμ καλύβα, Τ’ Μαριγώς, Τσιαϊρ(ι), Τσιαΐρια, Φαρδιά τρύπα, Φαρδύ πλάι, Φυλλουριές, Χαβούζα, Χαρούμπα, Χασάν(ι)