ΒΕΝΤΖΙΩΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ-ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΡΑΧΑΝΑ

 

9. ΒΕΝΤΖΙΩΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ-ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΡΑΧΑΝΑ

 

 Γράφει η Ελένη Α.Ζιώγα

 Περιοδικό "ΜΠΟΥΡΙΝΟΣ" Τεύχος 3ο

Ο τραχανάς αποτελεί για την περιοχή των Βεντζίων το κατ΄ εξοχήν πατροπαράδοτο  έδεσμα που παρασκευάζεται με μεράκι τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο σε όλους τους οικισμούς της περιφέρειας. Η διαδικασία επίπονη αλλά ευχάριστη. Για τον ποιοτικό τραχανά επιλέγουμε σιτάρι ψωμωμένο. Στη συνέχεια το πλένουμε το απλώνουμε σε ασπροσέντονα, προκειμένου να στεγνώσει.  Ακολουθεί το προσεκτικό καθάρισμα, λίγο λίγο στο ταψί, αφαιρώντας τις ξένες ύλες. Το σιτάρι είναι έτοιμο για άλεσμα. Δεν τον αλευροποιούμε αλλά ο μύλος τον κόβει σε μικρά μικρά κομματάκια.

Μέχρι πρόσφατα για τη διαδικασία του αλέσματος χρησιμοποιούνταν οι νερόμυλοι οι οποίοι αντικαταστάθηκαν με τους ηλεκτροκίνητους της σύγχρονης τεχνολογίας. Το  ψιλοκομμένο σιτάρι το ρίχνουμε λίγο λίγο σε βρασμένο γάλα το οποίο συνοδεύεται  με συνεχή ανακάτεμα. Το μίγμα το αφήνουμε να καρπώσει, το οποίο στη συνέχεια το τρίβουμε στο κόσκινο. Ο τραχανάς μας για να πάρει την τελική του μορφή στεγνώνεται στον ήλιο απλωμένος  σε καθαρά σεντόνια. Υπάρχουν πολλά είδη φαγητών με τραχανά όπως η σούπα, κρέας με τραχανά και την ασυναγώνιστη, εύγευστη και εύπεπτη τραχανόπιτα  με μπόλικο τυρί. Καλή μας όρεξη.

 

Ο ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

 

10. Ο  ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

 Περιοδικό "ΜΠΟΡΙΝΟΣ" Τεύχος 3ο

Στη φωτογραφία ο Λάζαρος Ευτιχίδης με τον παππού του Γιώργο στο άλεσμα του σιταριού.

 

Ο Λάζαρος Ευτιχίδης μαθητής του Πειραματικού Γυμνασίου Αναβρύτων, το σχολικό έτος 2009-2010 εκπόνησε εργασία με τίτλο “ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ”  τριάκοντα εννέα (αρ. 39)  σελίδων βασισμένη στο νερόμυλο του παππού του Γ.Αποστόλου που βρίσκεται στον Έξαρχο στο Μαντανόλακκο στη θέση “Μύλια” Μερικά αποσπάσματα από την εργασία.

«Συντήρηση νερόμυλου: Το ζήτημα βεβαίως, δεν είναι να έχει πρώτη ύλη ο μύλος για να λειτουργήσει.Πιο σημαντικό είναι να υπάρχει ο κατάλληλος άνθρωπος να αναλάβει τη λειτουργία του, να γίνει μυλωνάς. Λέμε να γίνει, γιατί με τη διακοπή της λειτουργίας των νερόμυλων χάθηκαν και οι μυλωνάδες. Το αλεύρι με το οποίο πληρώνονταν οι μυλωνάδες, λεγόταν αξάι. Η πολυπραγμοσύνη ήταν ένα απαραίτητο στοιχείο για να γίνει κάποιος μυλωνάς, γιατί δεν ήταν μόνο η φροντίδα που έπρεπε να δείχνει για το αυλάκι που έφερνε το νερό από το ρέμα στο μύλο, ήταν και οι δεκάδες λειτουργίες που απαιτούσαν την προσοχή του.

Παροιμίες: “Μπάτε σκύλοι αλέστε κι αλεστικά μη δώσετε”,  λέγεται για τους απολίτιστους ανθρώπους που ρημάζουν τα πάντα όπου πηγαίνουν και στο τέλος αρνούνται να πληρώσουν αυτά που πρέπει.

“Γίνεται μύλος”. Λέγεται όταν σε ένα μέρος χαλάει ο κόσμος από τη φοβερή φασαρία, σαν το θόρυβο του μύλου από το γύρισμα της μυλόπετρας, τον κρότο του νερού, τις συζητήσεις των πελατών και το αδιάκοπο χτύπο του βαρδαριού.

“Έβαλε το νερό στ’ αυλάκι”. Λέγεται για εκείνους τους ανθρώπους, που έβαλαν στη ζωή τους κάποια τάξη, σειρά και βρήκαν κάποια αποκατάσταση.

“Δίχως νερό ο μύλος δεν αλέθει” όταν χωρίς τα αναγκαία μέσα δεν μπορούμε να πετύχουμε τίποτα».

 

Η ΚΝΙΔΗ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ

 

11. Η ΚΝΙΔΗ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ

Γράφει ο Βασίλης Αποστόλου 

 

Τέλη Ιουλίου 2010 απρόσμενα δέχθηκα τηλεφώνημα από Αθήνα. Ήταν του συναδέλφου Κώστα Σταυρόπουλου. Ήθελε να συνδράμω στην εύρεση Βεντζιώτικης παραδοσιακής στολής, προκειμένου να τη χρησιμοποιήσει στην παρουσίαση του βιβλίου του “ Η ΚΝΙΔΗ ΤΟΥ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ” στα Γρεβενά στις 1 Αυγούστου. Του υπέδειξα να απευθυνθεί στο χοροδιδάσκαλο από Σαρακίνα κ.Δημήτριο Μπουκάλη. Ο ίδιος δεν μπόρεσα να παρευρεθώ καθ΄ ότι την ίδια μέρα ο σύλλογος του χωριού μου είχε προγραμματίσει ανάβαση στο «Βοϊδόλακκο». Ο ευγενής συνάδελφος φρόντισε να μου στείλει ένα αντίτυπο βιβλίου με την παρακάτω αφιέρωση τον οποίο ευχαριστώ: “Αφιέρωμα στον κ. Βασίλη Αποστόλου, άγνωστό μου φυσιογνωμικά, γνωστότατό μου από την ιστοσελίδα του και την πολιτιστική δραστηριότητά του στο Δήμο μας. Με πολλή εκτίμηση Κων/νος Σταυρόπουλος”.

Ο Κων/νος Σταυρόπουλος γεννημένος στην Κνίδη είχε την ευτυχία να δασκαλέψει στον τόπο του επί πέντε συνεχή έτη. Όπου κι αν πήγε, όπου κι αν εργάστηκε κουβαλούσε την Ιθάκη του, τη γενέτειρά του. Αυτή την αγάπη του την αποτυπώνει σήμερα με την έκδοση του βιβλίου  «Η ΚΝΙΔΗ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ» με αρωγό τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Γρεβενών. Μέσα στις 190 σελίδες ξετυλίγεται με απλά λόγια η ιστορία του χωριού, τα ιερά, τα πανηγύρια, οι ασχολίες των κατοίκων, τα ταραγμένα χρόνια της κατοχής και του εμφύλιου, τα δημοτικά μας τραγούδια.

Νοιάζεται για το χωριό του, παραχωρώντας τα συγγραφικά δικαιώματα για την αποπεράτωση του παρεκκλησίου του ενοριακού ναού σήμερα, Αγίου Δημητρίου.

 

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ-ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΥ-ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΞΑΡΧΟΥ

 

12. ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ-ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΥ-ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΞΑΡΧΟΥ

Γράφει ο Βασίλης Αποστόλου

 

 

ΜΕΡΟΣ Βον

 

Ολοκληρώνουμε τις δραστηριότητες του συλλόγου από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα με την παράθεση του Βου μέρους. Αποκλειστικό βοήθημα το βιβλίο Ταμείου, το βιβλίο πρακτικών, τα εισερχόμενα και εξερχόμενα έγγραφα.

1980

Στις 5 Ιουλίου 1980 πραγματοποιείται το πρώτο αντάμωμα των Εξαρχιωτών στον αύλειο χώρο του Δημοτικού σχολείου. Μας διασκέδασε η ορχήστρα του Ζήση Τσιοτίκα.  Τα έσοδα της χοροεσπερίδας είχαν ανέλθει στο ποσό των 65.437 δραχμών (προσκλήσεις εισόδου 155Χ 200= 31.000, λαχεία 9.300, ψητό, ποτά) και τα έξοδα στις 46.014 δραχμές. Είχαμε παραγγείλει ψητά κοτόπουλα. Οι γυναίκες φρόντισαν να συνοδεύονται με πατάτες τις οποίες και μαγείρεψαν. Θέλαμε ο Σύλλογος να αποκτήσει εικόνα, κατασκευάσαμε πινακίδα, την οποία είχε επιμεληθεί ο ζωγράφος Γεώργιος Τσεχειλίδης. Κυκλοφορεί ο Σύλλογος το δεύτερο ημερολόγιο με φόντο την περικαλλή βρύση, η οποία υπάρχει μέχρι σήμερα.

1981

Οι εισφορές των μελών ανέρχονται στις 41.550 δρχ.  Συνεχίζουμε την αναβίωση του εθίμου «Σούρβα». Τα τραγουδάμε όχι μόνο στον Έξαρχο, αλλά στα χωριά Βάρη, Κνίδη, Δαφνερό, Παλιόκαστρο. Στις 26 Απριλίου οργανώνεται λαϊκό πανηγύρι στην πλατεία του χωριού. Προγραμματίζονται έργα.  Αγοράζονται πάσσαλοι και συρματόπλεγμα για την περίφραξη βοσκότοπου του Αγίου Αθανασίου με αντικειμενικό στόχο την προφύλαξη των αυτοφυών βελανιδιών. Δυστυχώς το έργο δεν προστατεύθηκε. Η περίφραξη καταστράφηκε. Αν περιφράζαμε μικρή έκταση πιστεύω ότι τα αποτελέσματα θα ήταν διαφορετικά. Ένα άλλο έργο η τοποθέτηση συγκροτήματος από κούνιες στην αυλή του δημοτικού σχολείου. Μας στοίχησαν γύρω στις 55.000 δραχμές, αρκετά μεγάλο ποσό για τα δεδομένα της εποχής εκείνης. Τοποθετήσαμε και αρκετά παγκάκια στην πλατεία του χωριού. Φυτεύονται καλλωπιστικά δέντρα στην πλατεία.

1982

Αρχαιρεσίες για την ανάδειξη του 2^ου Διοικητικού Συμβουλίου πραγματοποιήθηκαν στις 19 Απριλίου 1982. Οι εκλεγέντες συγκροτήθηκαν σε σώμα ως ακολούθως. Πρόεδρος Γκουτζιαμάνης Νικόλαος. Αντιπρόεδρος Δημήτριος Τριανταφύλλου. Γραμματέας Βασίλειος Αποστόλου. Ταμίας Δημήτριος Ζαχαράκης. Σύμβουλος Ιωάννης Μητράγκας. Εξελεγκτική Επιτροπή: Αποστόλου Αθανάσιος, Μαχτσίρας Δημήτριος, Χαντές Στέργιος. Δραστηριότητες: Συντήρηση της επαρχιακής οδού Εξάρχου-Δαφνερού. Πραγματοποιείται εκδρομή του συλλόγου στο Μέτσοβο. Εξοπλίζεται το γραφείο του συλλόγου με γραφείο, 5 καρέκλες. Τυπώνεται το ημερολόγιο του συλλόγου, συνολικά 150 αντίτυπα, με φωτογραφία το σιντριβάνι του χωριού το οποίο ήταν προσφορά του Νικόλαου Ι. Γκουτζιαμάνη. Το 2009 ανακαινίστηκε από το δήμο Βεντζίου.

1983

Στις 8 Μαΐου 1983, πρώτη μέρα του Πάσχα μετά από εκλογές συγκροτήθηκε σε σώμα το 3^ο Διοικητικό Συμβούλιο ως ακολούθως.

Πρόεδρος Τριανταφύλλου Νέστωρ. Αντιπρόεδρος  Γκουτζιαμάνης Δημήτριος του Αντωνίου. Γραμματέας Ζαχαράκης Χρίστος του Νικολάου. Ταμίας Ζαχαράκης Δημήτριος του Ιωάννη. Μέλος Τριανταφύλλου Δημήτριος του Χρίστου. Εξελεγκτική Επιτροπή: Γκουτζιαμάνης Ευάγγελος, Μαχτσίρας Νικόλαος, Τριανταφύλλου Μάρκος. Πραγματοποιούνται δαπάνες για αγορά μεταλλικής ντουλάπας, για τροποποίηση καταστατικού, μπάλες ποδοσφαίρου και φανέλες για την ομάδα.

1984-1987

Στις 26-8-84 συγκροτήθηκε σε σώμα  το 4^ο  Διοικητικό Συμβούλιο ως εξής.

Πρόεδρος Ζιώγας Αριστείδης. Αντιπρόεδρος, Αποστόλου Απόστολος. Γραμματέας, Μαχτσίρας Δημήτριος του Αθανασίου. Ταμίας, Μαχτσίρας Νικόλαος του Παναγιώτη. Μέλος, Γκουτζιαμάνης Δημήτριος του Αντωνίου. Αγοράζονται παγκάκια και τοποθετούνται στην πλατεία, σχολείο. Αγορά σωλήνων για μεταφορά νερού στο σχολικό κήπο, εργασία τσιμεντόστρωσης.

1987-1990

Στις 19 Απριλίου 1987 συγκροτείται το 5^ο Δ. Σ.

Πρόεδρος Αργυρίου Γεώργιος. Αντιπρόεδρος Βαρβέρης Νικόλαος. Γραμματέας Αποστόλου Απόστολος. Ταμίας Ζαχαράκης Δημήτριος. Σύμβουλος Δεληζήσης Αθανάσιος. Εξελεγκτική Επιτροπή. Νιούκας Νικλολαος, Ευθυμίου Δημήτριος, Ζαχαράκης Χρίστος.

Στις 10 Οκτωβρίου 1988 το κοινοτικό συμβούλιο παραχωρεί την αίθουσα του Δημοτικού Σχολείου Εξάρχου μετά του αυλόγυρου στον Εκπολιτιστικό σύλλογο Εξάρχου «Ο Μπούρινος».

Τα έσοδα για τα έτη 1987, 1988,1989,1990 ανήλθαν στις 609.855. Τα έσοδα προήλθαν από λαχειοφόρο αγορά 409.500, από εκπολιτιστικές εκδηλώσεις (πανηγύρι)  71.000, από πώληση ημερολογίων 18.800. Για τη λαχειοφόρο αγορά είχαν κυκλοφορήσει 1000 λαχεία των 500 δραχμών. Στην κλήρωση υπήρχε μία τηλεόραση και ένα video.

Έξοδα 576.893. Μεταξύ των εξόδων δαπάνη για γκρέϊντερ, προκειμένου να επιδιορθωθεί ο δρόμος Εξάρχου-Δαφνερού. Αγορά αθλητικών στολών αξίας 25.000 δρχ., τσιμεντολίθων, εργασίες πάρκου μπροστά από το σπίτι του Λάμπρου Πιπερά.

Πραγματοποιείται γλέντι συλλόγου (1988).  Εκτύπωση ημερολογίων. Αγοράζει λάστιχο με εξαρτήματα αξίας 9.000 δρχ., για το πότισμα των δένδρων στην αυλή του σχολείου. Αγορά πλατάνου αξίας 25.000 δραχμών, ο οποίος φυτεύτηκε στις 29-3-1989.  Κατασκευή χώρου αναψυχής, στον Άγιο Αθανάσιο (κιόσκια, ψησταριές. Δυστυχώς έχουν καταστραφεί). Διαμόρφωση καθιστικού, κατασκευή βρύσης στην πλατεία, στο χώρο του πλατάνου.

1990

            Συγκρότηση του 6^ου Δ. Σ. στις 15 Απριλίου 1990.

Πρόεδρος Μαχτσίρας Δημήτριος του Αθανασίου. Αντιπρόεδρος Γκουτζιαμάνης Αλέξανδρος του Νικολάου. Γραμματέας Τριανταφύλλου Παρασκευάς του Χρίστου. Ταμίας Ζαχαράκης Κλέαρχος του Γεωργίου. Σύμβουλος Αποστόλου Θωμάς του Ευαγγέλου. Ελεγκτική Επιτροπή Αποστόλου Βασίλειος, Βαρβέρης Βασίλειος, Τριανταφύλλου Μάρκος. Στις 15-4-90 ο Εκπολιτιστικός Σύλλογος Εξάρχου δωρίζει στον ιερό ναό του Αγίου Νικολάου το ποσό των 20.000 δραχμών.

2008

6-7-2008. Συγκρότηση του 7^ου Δ.Σ

Πρόεδρος: Αποστόλου Βασίλειος. Αντιπρόεδρος: Δεληζήσης Θεόδωρος. Γραμματέας: Αποστόλου Δημήτριος. Ταμίας: Θεοδωρίδου Αργυρώ. Σύμβουλος: Αργυρίου Γεώργιος.

 

Εκδηλώσεις

1. Αποκαλυπτήρια αναθηματικής στήλης με τους γνωστούς πεσόντες του χωριού (27-7-2009).

2. Κυκλοφορία ημερολογίου με φόντο την αναθηματική στήλη και τέσσερις Εξαρχιωτοπούλες ντυμένες με παραδοσιακές στολές (Νοέμβριος 2008).

3. 1^η Γιορτή τσιγαρίδας και σουγλιμάδας. Αναβίωση της γιορτής “σούρβα. (30-12-2008).

4. Άναμμα αποκριάτικου φανού, αναβίωση του εθίμου “Χάσκας” (1-3-2009).

5. Συνεστίαση Αγάπης τη δεύτερη μέρα του Πάσχα με τους παρευρισκομένους τις Άγιες μέρες του Πάσχα στο χωριό. Ψήσιμο δύο αρνιών στην πλατεία (20-4-2009).

6. Κυκλοφορία του 1^ου τεύχους του περιοδικού του συλλόγου “ Ο ΜΠΟΥΡΙΝΟΣ”για την περιφέρεια Βεντζίων-Γρεβενών-Κοζάνης 64 σελίδων (4-7-2009).

7. Προβολή παιδικής ταινίας με βιντεοπροβολέα “ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ” στην πλατεία ενώπιον 120 και πλέον ατόμων (8-8-2009).

8. Ορειβασία στον αερόμυλο του Μπούρινου με συμμετοχή 20 ορειβατών. Στην επιστροφή συμφάγαμε στην πλατεία σε κοινή τράπεζα με σαλατικά που είχαν ετοιμάσει οι γυναίκες του χωριού (9-8-2009).

9. Γιορτή πίτας. Σαράντα γυναίκες παρασκεύασαν σαράντα οκτώ πίτες. Προβολή 600 φωτογραφιών από τις δραστηριότητες του συλλόγου κι από την καθημερινότητα του χωριού. Ακολούθησε μουσική εκδήλωση με την έντεχνη χορωδία παραδοσιακού και λαϊκού τραγουδιού του Δήμου Αιανής (18-8-2009).

10. Συνεστίαση στην πλατεία του χωριού με το αρνί της λαχειοφόρου αγοράς. Το αρνί το πρόσφερε στο σύλλογο ο Βασίλης ο Κοκόγιας από το Δαφνερό. Το κέρδισε η Ελένη Καραΐσκου-Τσιγάρα. Προβολή φωτογραφιών (5-9-2009).

11. Κυκλοφορία ημερολογίου για το 2010 με φωτογραφίες 20 παιδιών που έλκουν την καταγωγή από τον Έξαρχο.
12. Κυκλοφορία ημερολογίου για το 2010 με φωτογραφίες 14 παιδιών που έλκουν την καταγωγή από τον οικισμό Βάρης.

13. Παρουσίαση του δεύτερου τεύχους του περιοδικού 80 σελίδων στα Γρεβενά στις 13-10-2009 στην αίθουσα της Δημόσιας Βιβλιοθήκης και στην Κοζάνη στις 30 Οκτωβρίου 2009, στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δήμου Κοζάνης “Κοβεντάρειο”.

14. 2^η γιορτή τσιγαρίδας και σουγλιμάδας. Ορχήστρα Στέργιου Τζάτσου (27-12-209).

15. Πανηγύρι  Αγίου Αθανασίου 2-5-2010. Ομιλία, φαγητό στους εκκλησιασθέντες, έκθεση φωτογραφιών από την αγιογράφηση του ναού.

16. 1 Αυγούστου 2010. Ανάβαση ορειβατών στη θέση Βοϊδόλακκος. Συνεστίαση στο μεσοχώρι. Προβολή φωτογραφιών, video.

17.  4-10-2010. Προβολή φωτογραφιών, video στον οικισμό Βάρης.

18. 7-11-2010. Κυκλοφορία ημερολογίου 2011 με φωτογραφίες 11 παιδιών από Έξαρχο.

19. Κυκλοφορία ημερολογίου 2011 με τα ιερά του οικισμού Βάρης.

 

 

Συνδρομές μελών από την ίδρυση του συλλόγου
1978→70	1979→57	1980→90	1981→98	1982→69
1983→45	1984→23	1987→68	1988→51	1989→  9
1990→36	2008→90	2009→114	2010→115