ΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΒΕΝΤΖΙΩΝ. ΥΨΟΜΕΤΡΟ –ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ

 

5. ΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΩΝ ΒΕΝΤΖΙΩΝ.  ΥΨΟΜΕΤΡΟ –ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ (Η ΣΥΝΤΑΞΗ)

 

Τα ονόματα των οικισμών είναι αυτά όπως καταγράφονται στις εκδόσεις

της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδας κι όπως έλαβαν το

ακριβές όνομα  από την επιτροπή τοπωνυμιών.

 

Αγαλαίοι, οι. Στο ΝΑ τμήμα του ν., στις Δ. απολήξεις του όρους Βούρινος, 28 χμ.

 ΝΑ των Γρεβενών.

Αγάπη, η (προ του 1928 Ράτσι) Στα Α. τμήμα του ν. στα αριστερά του ποταμού

Αλιάκμονα, κοντά στη συμβολή του με το Βενέτικο, 17 χμ. ΝΑ των Γρεβενών. Ανήκει

στο Δ.Δ Καλοχίου του Δήμου Γρεβενών. Υπάρχει και οικισμός της Τήνου το 1991=197 κάτοικοι.

Μονή Αγίου Νικάνορος, η  Βρίσκεται στο ΝΑ άκρο του ν. Γρεβενών, στα αριστερά του

 ποταμού Αλιάκμονα, κοντά στον οικισμό Παναγιά. Το ίδρυσε το 1534 ο όσιος Νικάνωρ από Θεσσαλονίκη. Έχει φρουριακή κατασκευή. Το καμπαναριό ύψους 20 μ. κατασκευάστηκε το 1873. Το 1959 βρέθηκε στο μοναστήρι το λεξικό του Πατριάρχη Φωτίου (820-891). Ανήκει στο δήμο Δεσκάτης.

 Βάρις, η (Βάρης,ο) (προ του 1928 Βάρσια). Στο ΒΑ άκρο του ν. προς τα όρια του ν. Κοζάνης,

στις Ν. απολήξεις του όρους Βούρινος, 32 χμ. ΝΑ των Γρεβενών. Υπάρχει και Βάρη, η.  Πόλη ν. Αττικής, 25 χιλιόμετρα από την Αθήνα. Πληθυσμός το 1991 =8.488 κάτοικοι.

Δαφνερόν, το. Ανήκει στο Ν. Κοζάνης. Είναι συνοικισμός του γεωγραφικού         

 διαμερίσματος Παλιοκάστρου. Ανήκει στο Δήμο Σιατίστης.

 Δίπορον, το (προ του 1928 Χωλένιστα): Στο ΝΑ τμήμα του ν. στα αριστερά του π. Αλιάκμονα,

45 χμ. ΝΑ των Γρεβενών.

 Έξαρχος, ο. Σο ΒΑ άκρο του ν. στις Δ. κλιτύς του όρους Βούρινος, 36 χιλ. ΒΑ της πόλης των Γρεβενών. Με το ίδιο όνομα υπάρχει οικισμός στο νομό Φθιώτιδος, στην επαρχία Λοκρίδος. Βρίσκεται 103 χμ. ΝΑ της Λαμίας. Πληθυσμός το 1991=826 κάτοικοι.

 Ιτέα η (προ του 1940 Ιτιές). (Προ του 1928 Βούρμπομπο). Στο Α. τμήμα του ν. 23 χμ. Α. του Νομού., 23 χμ. ΝΑ των Γρεβενών. Υπάρχουν άλλοι 9 οικισμοί.

Κέντρον (προ του 1928 Βέντσια). Στο ΝΑ τμήμα του ν., στα αριστερά του ποτ. Αλιάκμονα,

30 χμ. ΝΑ των Γρεβενών. Με το ίδιο όνομα στο νομό Ηλείας, 41 χμ. από τον Πύργο και

πληθυσμό το 1991=445 κάτοικοι. Επίσης στο ν. Μεσσηνίας 30 χμ ΝΑ της Καλαμάτας με

 πληθυσμό το 1991=24 κάτοικοι.

Κνίδη, η (προ του 1928 Κοπρίβα). Βρίσκεται στο Α τμήμα του ν.19 χμ. ΒΑ των Γρεβενών.

 Λαγκαδάκια, τα (προ του 1928 Λουτσίσινο). Στο Α. τμήμα του ν. 12 χμ. ΒΑ των Γρεβενών. Υπάρχει οικισμός 12 χμ. ΝΔ Της Ζακύνθου.

 Μικροκλεισούρα, η (προ του 1928 Σαδοβίτσα). Στο ΒΑ τμήμα του ν., στα αριστερά

 του ποτ. Αλιάκμονα, 18 χμ. ΒΑ των Γρεβενών. Υπάρχει οικισμός με το ίδιο όνομα 66 χμ.

ΒΔ της Δράμας.

Νεοχώριον το (προ του 1940 Γουρουνάκι). Στο ΝΑ Τμήμα του ν. στα αριστερά του ποτ. Αλιάκμονα, 44 χμ. ΝΑ των Γρεβενών. Υπάρχουν άλλοι 61 οικισμοί με το ίδιο όνομα.

 Νησίον, το (προ του 1928 Νησηνίκος). Στο ΝΑ τμήμα του ν., στα αριστερά του ποταμού Αλιάκμονα, 32 χμ. ΝΑ των Γρεβενών. Υπάρχουν άλλοι 7 οικισμοί με το ίοδιο όνομα

 Παλαιόκαστρον, το. Βρίσκεται στις Δ. κλιτύς του όρους Βούρινος. Κοντά, στη θέση Γλα,

ίχνη αρχαίου οικισμού. Υπάρχουν άλλα 19 χωριά με την ίδια ονομασία.

 Παλαιοχώριον, το . Στο ΒΑ άκρο του  ν., προς τα όρια με το ν. Κοζάνης, 36 χμ. ΒΑ των Γρεβενών. Υπάρχουν άλλοι 43 οικισμοί με το ίδιο όνομα.

Παναγία η (προ του 1955 Τουρνίκι). Στα αριστερά του ποταμού Αλιάκμονα. 53 χμ.

ΝΑ των Γρεβενών. Ανήκει στο δήμο Δεσκάτης.Υπάρχουν άλλοι 28 οικισμοί με το ίδιο όνομα.

 Πευκάκι, το (προ του 1971 Κολοκυθάκι). Στο Α. τμήμα του ν., στις απολήξεις της κορ.

Κίσσαβος, 22 ΒΑ των Γρεβενών.

Πιστικόν, το. (προ του 1928 Πισκό). Στο Α. τμήμα του ν., 17 χμ. Α. των Γρεβενών

Ποντινή, η (προ του 1928 Τόριστα). Στο Α. άκρο του ν., στις Δ. κλιτύς του όρους Βούρινος.

 Πόρος, ο (προ του 1928 Γκουστόμ). Στο ΒΑ τμήμα του ν. στα αριστερά του ποτ. Αλιάκμονα,

 12 χμ. ΒΑ των Γρεβενών. Άλλοι 6 οικισμοί με την ίδια ονομασία.

Πυλωροί, οι (προ του 1940 Πυλωρή). Στο Α τμήμα του Ν. στις δ. απολήξεις του όρους

Βούρινος, 27 χμ. προς Α. των Γρεβενών.

 Σαρακήνα, η (προ του 1940 Σαρακίνα). Στο ΝΑ τμήμα του ν. στις Δ. απολήξεις του

 όρους Βούρινος, 41 χμ. ΝΑ των Γρεβενών. Υπάρχει οικισμός στους  ν. Τρικάλων,

Θεσσαλονίκης, Χανίων.

 Χρώμιον το (προ του 1928 Σφίλτσι). Στις Ν. απολήξεις του όρους Βούρινος, 33 χμ. ΝΔ.

της πόλης της Κοζάνης.

 

υψόμετρο-πληθυσμός

 

Αγαλαίοι, οι: υψ. 720. 1940=125. 1951=125. 1961=140. 1971=100. 1981=123. 1991=93. 2001=72

Αγάπη, η: υψ. 500. 1940=91. 1951=96. 1961=129. 1971=119. 1981=103. 1991=61. 2001=58

Μονή Αγ. Νικάνορος, η: υψ. 420. 1940=28. 1951=23. 1961=19. 1971=141. 1981=7. 1991=3. 2001=3

Βάρις, η: υψ. 740. 1940=113. 1951=94. 1961=155. 1971=121. 1981=68. 1991=101. 2001=76

Δαφνερόν, το: υψ. 690. 1940=214. 1951=166. 1961=205. 1971=154. 1981=141. 1991=121. 2001=81

Δίπορον, το: υψ. 630. 1940=189. 1951=197. 1961=274. 1971=228. 1981=185. 1991=139. 2001=119

Έξαρχος, ο: υψ. 730. 1940=263. 1951=180. 1961=204. 1971=131. 1981=115. 1991=149. 2001=103

Ιτέα, η: υψ. 630. 1940=189. 1951=208. 1961=284. 1971=227. 1981=240. 1991=189. 2001=242

Κέντρον, το: υψ. 640. 1940=204. 1951=156. 1961=198. 1971=163. 1981=136. 1991=107. 2001=114

Κνίδη, η: υψ. 690. 1940=460. 1951=560. 1961=566. 1971=421. 1981=380. 1991=690. 2001=443

Λαγκαδάκια, τα: υψ. 630. 1940=67. 1951=67. 1961=77. 1971=25.

Μικροκλεισούρα, η: υψ. 570. 1940=133. 1951=107. 1961=151. 1971=74. 1981=63. 1991=51. 2001=133

Νεοχώριον, το: υψ. 530. 1940=81. 1951=98. 1961=151. 1971=135. 1981=151. 1991=152. 2001=138

Νησίον, το: υψ. 615. 1940=228. 1951=192. 1961=250. 1971=128. 1981=130. 1991=105. 2001=120

Παλαιόκαστρον, το: υψ. 900. 1940=461. 1951=424. 1961=492. 1971=457. 1981=426. 1991=346. 2001=323

Παλαιοχώριον, το: υψ. 800. 1940=443. 1951=503. 1961=663. 1971=489. 1981=445. 1991=419. 2001=388

Παναγία, η: υψ. 420. 1940=235. 1951=222. 1961=338. 1971=188. 1981=130. 1991=155. 2001=116

Πευκάκιον, το: υψ. 700. 1940=138. 1951=-. 1961=62. 1971=10.

Πιστικόν, το: υψ. 620. 1940=93. 1951=102. 1961=130. 1971=111. 1981=126. 1991=93. 2001=80

Ποντινή, η: υψ. 830. 1940=392. 1951=349. 1961=455. 1971=411. 1981=366. 1991=387. 2001=322

Πόρος, ο: υψ. 620. 1940=122. 1951=141. 1961=161. 1971=89. 1981=138. 1991=126. 2001=148

Πυλωροί, οι: υψ. 730. 1940=246. 1951=225. 1961=283. 1971=175. 1981=166. 1991=203. 2001=146

Σαρακήνα, η: υψ. 750. 1940=437. 1951=463. 1961=572. 1971=509. 1981=450. 1991=372. 2001=313

Χρώμιον, το: υψ. 640. 1940=349. 1951=316. 1961=370. 1971=288. 1981=239. 1991=227. 2001=185

ΠΑΣΧΑ- ΤΟ ΒΑΨΙΜΟ ΤΩΝ ΑΥΓΩΝ

 

       6. ΠΑΣΧΑ- ΤΟ ΒΑΨΙΜΟ ΤΩΝ ΑΥΓΩΝ 

Γράφει ο Βασίλης Αποστόλου

 Περιοδικό "ΜΠΟΥΡΙΝΟΣ" Τεύχος 3ο

 

             Η προετοιμασία για τη μεγάλη γιορτή του Πάσχα, αρχίζει τη Μεγαλοβδομάδα. Οι γυναίκες ασβεστώνουν το σπίτι. Συγκεντρώνουν τα αυγά. Κάνουν τις περδίκες. Είναι τα αυγά που θα προσφέρουν μετά τη βαφή τους σε προσφιλή τους πρόσωπα.

            Οι περδίκες ήταν αυγά άβαφα στα οποία σχεδίαζαν με φυσικό κερί και ειδικό εργαλείο, το κοντύλι, σχέδια πάνω στο αυγό όπως λουλούδια, ευχές, Χριστός Ανέστη. Τη Μεγάλη Πέμπτη γινόταν η βαφή με κόκκινο χρώμα. Κατά τη βαφή, συγχρόνως γινόταν και βρασμός, το κερί έφευγε και πάνω στα κόκκινα τ’ αυγά έμεναν τα σχέδια λευκά. Τα αυγά που δε βάφονταν καλά τα λέγανε τσοπαναραίους.

Το βράδυ της Ανάστασης όλοι πρέπει νάχουν μαζί τους το κόκκινο αυγό. Με το «Χριστός Ανέστη» ακολουθεί αλληλοασπασμός, ανταλλαγή ευχών το τσούγκρισμα των αυγών, μύτη με μύτη. Ανήμερα του Πάσχα οι συγγενείς τοποθετούν αυγά στους νεκρούς, στο νεκροταφείο. Τις πρωινές ώρες οι άντρες ανάβουν φωτιά, ψήνουν το κατσίκι, πίνοντας και τρώγοντας διάφορους μεζέδες. Η ατμόσφαιρα εορταστική, χαρούμενη. Κατά τη διάρκεια του ψησίματος του οβελία κερνούν τους επισκέπτες κρασί, κόκκινο αυγό, μεζέ κοκορέτσι μιας αποτελεί βασικό πασχαλιάτικο έδεσμα το οποίο ψήνεται νωρίτερα.

Το απόγευμα του Πάσχα παίζαμε το παιχνίδι με τ’ αυγά. Βάζαμε μία κεραμίδα να έχει κλίση. Επιλέγαμε να υπάρχει κατηφοριά. Από την κεραμίδα κυλούσαμε το αυγό. Αν το αυγό μας ερχόταν σε επαφή (τσούγκριζε) με άλλο τότε ο παίκτης κέρδιζε κι έπαιρνε στην κατοχή του το τσουγκρισμένο αυγό.

 

ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΚΝΙΔΗΣ

 

7. ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ  ΚΝΙΔΗΣ

 

Γράφει ο Βασίλης Γυφτόπουλος

 

Η Κνίδη μεταπολεμικά γνώρισε ιδιαίτερη ακμή. Οικονομικά στηρίχτηκε στα πολλά και εύφορα χωράφια. Καλλιέργησε σιτηρά, καπνό, υπήρξε αποθηκευτικό κέντρο δημητριακών.  Όπως σε όλους τους οικισμούς της πατρίδας μας έτσι και στην Κνίδη για λόγους επικοινωνίας χρησιμοποίησαν τα τοπωνύμια. Μέχρι τις ημέρες μας διασώθηκαν τα παρακάτω:

Μπούρινος, Βοϊδόλακκος, Σαμαρά ράχη, Μύτικας, Κίσσαβος, Άγιος Αθανάσιος, Σμίξη, Σαραντάπορος, Ματσούκα, Αρέντα, Βιρός, Σκαθάρης, Βάμπα ράχη, Καρούτια, Σαράντη πηγάδι, Γιτιά, Κοκκινόι, Τσιάνα πηγάδι, Ντίνα αχλαδιά, Κουρί, Κιδρόια, Προφήτης Ηλίας, Μισαρές, Λίτα ράχη, Ντιένη, Άγιος Θεόδωρος, Τσοκαλιάνος, Λαμπρέτσα πηγάδι, Κουβάτα, Καλαμόλακας, Στάμνις, Τσιότσι πηγάδι, Αμπέλια, Δραγασιά, γεφύρια, παζαρόστρατα, Παλιόχωρα, Μικρό λιβάδι, αϊτοφωλιά, Τσιάνα ράχη, Κάστρα, λιβάδι, Ζίγρια, πετρόλακκο, μπάρις, βαθιά σούδα, γούρνις, Στάμου νερό, πάδις, κατώια, Μπάτσιου λιβάδι, ποταμιά, Παπαδήμου ράχη, βρωμοπήγαδο, Τζήκα γιτιές, καγκέλια, μπαζιότα, Καλιαντέρη μύλος, Βακούφκος μύλος, βλιστρής, καλύβια, κούτσουρα, πατουσιά, ραφκόι, αβλάκι, κούφαλος, τσέρος, Τασίκα μισαριά, Αγία Παρασκευή, Μεγάλο λιβάδι, κλέφτης, χοντρά δέντρα, Άγιος Γεώργιος, Σπαχή Αβλάκι, Κολτσίδας

 

ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΠΑΛΙΟΚΟΠΡΙΒΑΣ-ΠΑΛΙΟΚΝΙΔΗΣ

 

8. ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΠΑΛΙΟΚΟΠΡΙΒΑΣ-ΠΑΛΙΟΚΝΙΔΗΣ

 

Γράφει ο Δημήτριος Σ. Ουζουνίδης

 

Η Παλιοκόπριβα υπήρξε η κοιτίδα του σημερινού οικισμού της Κνίδης. Για άγνωστους λόγους οι κάτοικοι εγκατέλειψαν το χωριό τους και εγκαταστάθηκαν στη σημερινή Κνίδη. Με τη μικρασιατική καταστροφή και την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες το 1924 από το Εβτζή της Άγκυρας. Τα τοπωνύμια της Παλιοκόπριβας όπως έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα έχουν ιδιαίτερη αξία, καθότι έρχονται από το μακρινό παθελθόν. Μερικά απ’αυτά είναι:

Τσημπίδα, Τσάλ, Γκόλνες, Τουράς, Γουρνομάντρι, κρεμαστός, καλάμ, τζόκ στηλό, λιθάρια, Άγιος Αθανάσιος, Μπατζηριό, Παναγιά, Στενό μεσοράχη, Άγιος Νικόλας, Παπαχρήστου καλύβα, Άγιος Γεώργιος, Καλύβια, Δηλιάγκα ράχη, Μορίκι, Λιβάδι, Κάμπος, Παππού κήπο, Αμυγδαλώνες, Αλώνια.