Ο ΔΕΣΠΟΤΗΣ ΤΩΝ ΓΡΕΒΕΝΩΝ “ΑΙΜΙΛΙΑΝΟΣ”

 

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΜΠΟΥΡΙΝΟΣ ΤΕΥΧΟΣ 3ο

28. Ο ΔΕΣΠΟΤΗΣ ΤΩΝ ΓΡΕΒΕΝΩΝ “ΑΙΜΙΛΙΑΝΟΣ”

Γράφει ο Δημήτριος Ι.Πλιάτσιος

 

   Εσείς λουλούδια του Μαγιού και φύλλα από τα δέντρα,

   φέτος να μην ανθίσετε παρά να μαραθείτε.

  -Το μάθατε τι έγινε στα Γρεβενά στην πόλη;

    Σκότωσαν τον Αιμιλιανό, το μέγα το Δεσπότη.

 

   Στα χωριά επήγαινε, Θεού λόγο να βγάλει,

  να πει στους Χριστιανούς, πίστη να μην αλλάξουν.

  Τους οπλαρχηγούς εκάλεσε, τους αρχηγούς καλάει.

 -Παιδιά μου πάρτε τ’ άρματα, να μπούμε στον αγώνα,

  Τους βάρβαρους να διώξουμε, να λευτερωθεί η χώρα.

 

Στον δρόμο που επήγαινε, στον δρόμο που πηγαίνει,

καρτέρι τον εκάνανε οι άτιμοι οι Τούρκοι.

 

Λαβωματιές πολλές τον δώσανε, τον πήραν το κεφάλι.

Σαν το ’μαθαν οι Χριστιανοί, εκδίκηση ζητάνε.

 

Τον κλαίνε όλα τα χωριά, όλα τα βιλαέτια,

τον κλαίνε και τα Γρεβενά, μοιρολογούν και λένε.

 

-Ξύπνα καημένε Δέσποτα και μη βαριά κοιμάσαι,

μαζί να πολεμήσουμε και η λευτεριά να έρθει,

ν’ ανοίξουνε οι εκκλησιές κι όλα τα μοναστήρια,

να μπουν οι Δεσποτάδες μαζί με τους παπάδες,

να πούνε το χειρουβικό και το Άγιο Ευαγγέλιο,

οι Χριστιανοί να μπουν στις εκκλησιές, να μπουν στα μοναστήρια,

να κάμουν τάμα στο Χριστό, τάμα στην Παναγιά μας,

να ξεσκλαβωθεί η πατρίδα μας και λεύτερη να ζήσει.

 

Β)Εκδηλώσεις

 

Την ημέρα Κυριακή 5 Οκτωβρίου 2010 στη Βάρη Γρεβενών έγιναν κάποιες εκδηλώσεις ή το αντάμωμα των απανταχού Βαρισιωτών. Το πρωί τελέστηκε θεία λειτουργία στον παλιό ιερό ναό αγίου Δημητρίου. Ακολούθησε αγιασμός στο παρεκκλήσι του ναού με αρτοκλασία. Άνοιξαν οι θύρες για να γίνονται στη συνέχεια θείες λειτουργίες. Έξω από την εκκλησία στον αύλειο χώρο ήταν στρωμένα τα τραπέζια με παραδοσιακά εδέσματα. Η προσφορά των εδεσμάτων ήταν από τις γυναίκες του χωριού.

            Στην πλατεία του χωριού ήταν άλλα τραπέζια με τους επισήμους όπως: ο νομάρχης Γρεβενών κ. Δημοσθένης Κουπτσίδης με δύο συμβούλους, ο δήμαρχος του Δήμου Βεντζίων κ. Αγνάντος Δημήτριος  με δύο συμβούλους.

            Στη συνέχεια πήραν μέρος δύο χορευτικά συγκροτήματα. Ένα ήταν από τα Γρεβενά και το άλλο από Κοζάνη. Η δημοτική ορχήστρα ήταν από τα Γρεβενά του κ. Κασιάρα Ιωάννη. Τη διοργάνωση την έκανε το εκκλησιαστικό συμβούλιο και ο διδάσκαλος άξιος συγχαρητηρίων Αποστόλου Βασίλειος την παραμονή πραγματοποίησε προβολή φωτογραφιών, στιγμιότυπα από το σεισμό του 1995.

 

Κρόκος Κοζάνης

 

29. ΚΡΟΚΟΣ

 

Γράφει η Δέσποινα Σαμαρά Τάξη Δ΄ 17^ου Δημοτικού σχολείου Κοζάνης

 

            Ο Κρόκος  είναι το μεγαλύτερο από όλα τα χωριά του Νομού Κοζάνης. Είναι χτισμένος σε πεδιάδα, νότια της Κοζάνης σε απόσταση 5 χιλιόμετρα από αυτή. Παλιά ονομαζόταν Γκόμπλιτσα αλλά αργότερα μετονομάστηκε Κρόκος παίρνοντας το όνομά του απ’ το περιζήτητο προϊόν που παράγει.

            Τα χωριά που βρίσκονται γύρω του είναι η Άνω Κώμη, η Καρυδίτσα, τα Πετρανά.

Εντυπωσιάζει τον επισκέπτη από την πρώτη στιγμή με τα ωραιότατα και περιποιημένα σπίτια του, τους ασφαλτοστρωμένους δρόμους του, αλλά και τα γραφικά εξωκλήσια που βρίσκονται σε ειδυλλιακές τοποθεσίες.

Οι κάτοικοι εργατικοί και φιλόξενοι, πιο παλιά είχαν σαν κύρια ασχολία τη γεωργία. Καλλιεργούσαν δημητριακά, αλλά κυρίως καλλιεργούσαν το γνωστό κρόκο (σαφράν). Εργατικοί όπως ήταν, έγιναν οικοδόμοι, επιπλοποιοί, σιδηρουργοί, μαρμαράδες και αναδείχθηκαν σ’ όλα τα επαγγέλματα. Πολλοί όμως ακόμη και σήμερα καλλιεργούν μεγάλες εκτάσεις με κρόκο.

            Η σημερινή καλλιέργεια στην περιοχή της Κοζάνης ήρθε γύρω στον 17^ο αιώνα και πιο συγκεκριμένα το 1732 από Κοζανίτες εμπόρους από την Αυστρία. Όμως ο κρόκος είναι γνωστός από πολύ παλιά, γιατί τον αναφέρουν όλοι οι αρχαίοι συγγραφείς όπως ο Όμηρος, ο Πίνδαρος, ο Αισχύλος. Από τα άνθη του φυτού προέρχεται ο κόκκινος κρόκος που έχει μεγάλη αξία και χρησιμοποιείται ως χρωστική και αρωματική ουσία για τη βαφή υφασμάτων, στη μαγειρική, στην ποτοποιία, αρτοποιία και στην φαρμακευτική. Παλιά πουλούσαν μόνοι τους τον Κρόκο ή τον αντάλλασσαν με άλλα προϊόντα ως το 1928 που ιδρύθηκε ο πρώτος αναγκαστικός συνεταιρισμός και ανέλαβε την πώληση και την προώθησή του στο εξωτερικό.

Στο κέντρο του χωριού κοντά στην πλατεία που έχει διαμορφωθεί από την αρχή, είναι χτισμένος ο Ναός του Αγίου Νικολάου. Χτίστηκε το 1980 στη θέση του παλιού ναού που είχε χτισθεί το 1872 και κατεδαφίστηκε το 1974. Δίπλα του όμως έχει παραμείνει και δεσπόζει το όμορφο καμπαναριό, στολίδι του χωριού που έχει χτισθεί από το 1900.

            Γάργαρα και άφθονα νερά υπάρχουν στο βαθούλωμα της Αγίας Παρασκευής, «Λάκκος» όπως ονομάζεται από τον οποίο μετέφεραν παλιά οι κάτοικοι νερό με τα «γκιούμια» στα σπίτια τους. Εκεί είναι χτισμένη και η εκκλησία της Αγ.Παρασκευής που χτίστηκε το 1912 και έσωσε με το θαύμα της το χωριό από βέβαιο θάνατο.

            Το  1943 στα χρόνια της κατοχής το χωριό περικυκλώθηκε από τους Γερμανούς, οι οποίοι απειλούσαν ότι θα το κάψουν αν δεν τους φανερώσουν τα όπλα.

Τότε ένας θεόσταλτος λαγός, πετάχτηκε από την αυλή της εκκλησίας και άρχισε να τρέχει προς το ρέμα. Οι Γερμανοί άρχισαν να κυνηγούν το λαγό και ξέχασαν την αποστολή τους. Η Αγία Παρασκευή με το ΣΩΤΗΡΑ λαγό που έστειλε, έσωσε τον Κρόκο από βέβαια καταστροφή αφού απέτρεψε τους βαρβάρους να μπουν στην εκκλησία και να βρουν τα όπλα που πράγματι υπήρχαν εκεί. Αλλά και όταν οι Γερμανοί έριξαν πέντε βόμβες γύρω από την εκκλησία για να καταστρέψουν  το χωριό, η Αγ.Παρασκευή το προστάτευσε και δεν εξερράγη καμία. Ακόμη θυμάται ο παππούς μου τις τεράστιες σιδερένιες οβίδες που βρίσκονταν μέσα στο λάκκο, την πηγή, όταν ήταν μικρός.

            Άλλα εξωκλήσια του Κρόκου είναι του Αγίου Πνεύματος με το πανέμορφο δασάκι μπροστά στην είσοδο της εκκλησίας, του Αγ. Κων/νου και Ελένης πάνω στο λόφο που το έχτισαν οι φαντάροι όταν γύρισαν από τον πόλεμο, της Αγ. Τριάδος κ.ά.

            Το χωριό έχει δύο δημοτικά σχολεία. Το πρώτο σχολείο ιδρύθηκε το 1872 από πέτρες που περίσσεψαν από την ανέγερση του Ναού του Αγ. Νικολάου, ενώ  πολύ αργότερα ιδρύθηκε το 6θέσιο 1^ο Δημοτικό σχολείο το 1919 που λειτούργησε και σαν απογευματινό γυμνάσιο ώσπου να ιδρυθεί το 2^ο Δημοτικό σχολείο το 1989 που λειτουργεί και ως γυμνάσιο.

Το χωριό διαθέτει ταχυδρομείο με τραπεζικό χαρακτήρα εξυπηρετώντας τους κατοίκους και Αγροτικό ιατρείο για την καλύτερη ιατρική περίθαλψή τους.

Αξίζει επίσης να αναφέρουμε για το σημαντικό πολιτιστικό σύλλογο  «Ιωακείμ Λιούλιας» που ιδρύθηκε το 1978 και έλαβε μέρος με πολλές διακρίσεις, σε λαογραφικές έρευνες, φεστιβάλ, διεθνή συνέδρια, αναβίωσε πατροπαράδοτα έθιμα και κάθε χρόνο λαμβάνει μέρος στις καρναβαλικές εκδηλώσεις της Κοζάνης.

 

 

ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ 2010-2011

 

 

30. ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

 

Στην πόλη της Κοζάνης λειτουργούν 16 δημοτικά σχολεία. Σκόπιμο θεωρώ να αναφέρω το συνολικό αριθμό των εγγραφέντων μαθητών κάθε σχολείου ως και τον αριθμό των μαθητών της Α΄ τάξης σύμφωνα με τις ενιαύσιες εγγραφές το σχολικό έτος 2010-2011. Πιθανόν να υπάρχουν κάποιες διαφοροποιήσεις μικρές στον τελικό πίνακα εγγραφέντων. Από την παράθεση των στοιχείων εύκολα βγαίνουν συμπεράσματα με τις περιοχές που σφύζουν από ζωή, για την προοπτική των σχολείων.

 

Σχολείο	Διευθυντής	2010-2011	Α΄τάξη	2009-2010
Γ. Κονταρής, πρώην 1ο Δ. Σχολείο, δίπλα από τη Μητρόπολη.	Tσιαφύλης Βασίλειος-Πεντάλοφος	131	25	123
2ο Δ. Σχολείο, Άγιος Δημήτριος, στο πάρκο του Αγίου Δημητρίου.	Λεωνίδας Κωνσταντινίδης	236	33	247
Χ. Μούκας, πρώην 3ο, 4ο Δ. Σχολείο, δίπλα στο Κοβεντάρειο.	Λότσιος Παναγιώτης-Καρπερό	220	37	214
5ο Δ. Σχολείο, δωρεά του οικοπέδου από το Γεώργιο Τιόλη, κοντά στον ενοριακό ναό του Αγίου Κωνσταντίνου.	Ηλίας Γάγαλης-Α.Γεώργιος	153	23	147
6ο Δ. Σχολείο. Περιοχή του Αγίου Δημητρίου, απέναντι από το 2ο Δημοτικό.	Νιτσιόπουλος Δημήτριος	209	30	211
7ο  Δ. Σχολείο, περιοχή Ηπειρώτικα.	Δαφίνης Βασίλειος	99	14	108
8ο Δ. Σχολείο, κοντά στο στρατόπεδο, Ωδείο.	Ντάγκας Γεώργιος-Σαρακίνα	133	20	153
9ο Δ. Σχολείο, δίπλα στο δημοτικό πάρκο.	Μουλασιώτης Δημήτριος	228	37	236
10ο Δ. Σχολείο, κοντά στο συγκρότημα του 2ου Λυκείου.	Καραμήτσος Θεόδωρος-	297	63	288
11ο  Δ. σχολείο, κοντά στο Μαμάτσειο Νομαρχιακό Νοσοκομείο.	Τοτικίδης Χαράλαμπος	116	21	112
12ο  Δ. Σχολείο, δημοτικό πάρκο	Ρούσης Κων/νος	109	17	107
13ο περιοχή Αγίου Αθανασίου	Λιάκος Χαρίλαος	305	57	308
Χ. Μεγδάνης, πρώην 14ο και 16ο Δ. Σχολεία	Καραγιάννης Νέστορας	215	39	223
15ο Δ. Σχολείο, συστεγαζόμενο με το 5ο.	Μιχαηλίδης Απόστολος	140	22	149
17ο Δ. Σχολείο, απέναντι από συγκρότημα 2ου Λυκείου.	Αποστόλου Βασίλειος-	262	46	265
18ο Δ. Σχολείο, νεοϊδρυθέν, απέναντι από τον ενοριακό ναό της Παναγίας Φανερωμένης.	Στέλιος Σιουτόπουλος-	174	22	174
Σύνολο 2009-2010		3065
Σύνολο 2008-2009		3051	468
Σύνολο 2007-2008		3175	473